Aunus

तà¥�यसताक पोलà¥�यानà¥�ड भनà¥�ने देश नकà¥�शामा थिà¤�न। यो तीन भागमा टà¥�कà¥�रिà¤�को थियो। à¤�उटा टà¥�कà¥�रामा जरà¥�मनीको. अरà¥�कोमा असà¥�टà¥�रियाको र तेसà¥�रोमा रà¥�सको शासन थियो। पोलà¥�यानà¥�डको राजधानी वारà¥�सा रà¥�सको नियनà¥�तà¥�रणमा थियो। रà¥�सको इतिहास. रà¥�सी भाषा. जारका गौरवगाथा – यिनै थिà¤� पोलà¥�यानà¥�डका केटाकेटीले पढà¥�ने विषयहरू। विदà¥�यालयमा पोल भाषा बोलेमा सजाय हà¥�नà¥�थà¥�यो। रà¥�स र रà¥�सी नियम-कानà¥�न विरà¥�दà¥�धको गतिविधिको अरà¥�थ थियो मृतà¥�यà¥�दणà¥�ड या साइबेरियामा निरà¥�वासन। यसà¥�तै वातावरणबीच वारà¥�सामा à¤�उटा परिवार थियो – सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का परिवार। पति. पतà¥�â€�नी दà¥�बै सà¥�कà¥�लमा पढाउà¤�थे। पतिले पढाउने विषय थियो गणित र भौतिकशासà¥�तà¥�र। सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का दमà¥�पतीको पाà¤�च सनà¥�तान भà¤� – चार छोरी र à¤�क छोरा। १८६७ मा जनà¥�मिà¤�की कानà¥�छी छोरीको नाम थियो मानà¥�या सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का। यिनै मानà¥�या पछि गà¤�र मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीको नामले पà¥�रसिदà¥�ध भइनà¥�। मानà¥�याको दिमाग तेज थियो। कà¥�नै पनि कà¥�रा बढीमा दà¥�ईचोटी मातà¥�र पढà¥�नà¥� परà¥�थà¥�यो। सà¥�कà¥�लमा आफà¥�ना दौà¤�तरीभनà¥�दा सबैभनà¥�दा सानी भà¤� पनि सबभनà¥�दा तेज यिनै थिइनà¥�। तà¥�यसो त सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का सनà¥�तान सबै नै पà¥�रतिभाशाली थिà¤�। मानà¥�या. उनकी à¤�उटी दिदी र दाइ तीनैजनाले सà¥�कà¥�लको अनà¥�तिम परीकà¥�षामा सà¥�वरà¥�णपदक पà¥�रापà¥�त गरेका थिà¤�। दिदी र दाइ दà¥�बै पछि गà¤�र योगà¥�य चिकितà¥�सकको रूपमा सà¥�थापित पनि भà¤�। तर यो परिवार आरà¥�थिक रूपले à¤�कदमै सामानà¥�य थियो। सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का परिवार आतà¥�मसमà¥�मानपूरà¥�ण जीवनशैलीको मूलà¥�य चà¥�काइरहेको थियो। पारिवारिक बोà¤�को कारणले शà¥�रीमती सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�काले आफà¥�नो अधà¥�यापन कारà¥�य निरनà¥�तर राखà¥�â€�न सकिननà¥�। तà¥�यसमाथि कà¥�षयरोगको कारणले उनको ४२ वरà¥�षकै उमेरमा मृतà¥�यà¥� भà¤�को थियो। भà¤�को बचत पनि सबै सà¥�वाहा भैसकेको थियो। तà¥�यो बेला मानà¥�या दश वरà¥�षकी थिइनà¥�। केटाकेटीहरूले आफà¥�नो जिमà¥�मा आफैले लिनà¥�परà¥�ने भà¤�को थियो – सà¥�कà¥�लको खाजादेखि यावत कà¥�रामा मायालà¥� हातबाट बञà¥�चित भइसकेका थिà¤� उनीहरू। आरà¥�थिक विपनà¥�नता त मानà¥�याको जीवनको अभिनà¥�न अङà¥�ग जसà¥�तै भà¤�र रहà¥�यो। पà¥�राय उनीसà¤�ग जमà¥�मा दà¥�ई जोर लà¥�गा मातà¥�र हà¥�नà¥�थà¥�यो घरमा बसà¥�दा र बाहिर निसà¥�कà¤�दा लगाउने। यहाà¤�समà¥�म कि यो उनको बानी नै भयो। पछि सोरà¥�बनमा पà¥�राधà¥�यापक हà¥�à¤�दा पनि सबै सहकरà¥�मीहरूको छà¥�टà¥�टै पोशाक हà¥�नà¥�थà¥�यो तर उनको थिà¤�न। विवाहको बेलामा समेत नयाà¤� लà¥�गा किनà¥�ने पैसा थिà¤�न उनीसà¤�ग। कलेज जाने पोशाकमै विवाह गरà¥�न तयार थिइनà¥� उनी। दिदीकी सासूले उनलाई विवाहको लà¥�गा उपहार दिने भइनà¥�। तर उनले भनिनà¥� – तà¥�यसो भà¤� उजà¥�यालो रङको नदिनू. कालो वा निलो रङको कपडा तयार पारिदिनू ताकि पछि पà¥�रयोगशालामा पनि लगाउन पाइयोसà¥�। वारà¥�सामा केटीहरूलाई विशà¥�वविदà¥�यालय पà¥�रवेश थिà¤�न। मानà¥�याका दाइ विशà¥�वविदà¥�यालय भरà¥�ना भà¤�। मानà¥�या र मानà¥�याको दिदीको इचà¥�छा थियो पेरिस गà¤�र पढà¥�ने। तर पेरिसको खरà¥�च त परै जाओसà¥� यातà¥�राको लागि पनि पैसा थिà¤�न उनीहरूसà¤�ग। शà¥�री सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�काको आमà¥�दानीले बसà¥�न र खानलाई पनि मà¥�सà¥�किल थियो। à¤�क से à¤�क पà¥�रतिभाशाली तर न पढà¥�न पाà¤�का छनà¥� न कà¥�नै रोजगार नै। बचà¥�चाहरूलाई टà¥�यà¥�सन पढाà¤�र पैसा बचत गरà¥�ने र पेरिस गà¤�र पढà¥�ने सपना बà¥�नेका थिà¤� यी दिदीबहिनीले। तर तà¥�यो सोचे जसà¥�तो थिà¤�न – भà¥�यागà¥�ताको धारà¥�नी पà¥�गà¥�ने लकà¥�षण देखिà¤�न। वारà¥�सामा भूमिगत विशà¥�वविदà¥�यालय पनि चलेको थियो। तà¥�यसमा केटीहरू पढà¥�न पाउà¤�थे। उनीहरूले तà¥�यसमा पढे पनि केही समय। तà¥�यो समाधान थिà¤�न। मानà¥�याको दिमागमा à¤�उटा कà¥�रा आयो – पालो पालो गरेर पढà¥�ने. पहिले दिदीले पढà¥�ने वहिनीले सहयोग गरà¥�ने. अनि दिदीको पढाइ सकà¥�किà¤�पछि वहिनीले पढà¥�ने दिदीले सहयोग गरà¥�ने। यसमा केही भरथेग बाबà¥�ले गरà¥�ने भà¤�। सलà¥�लाहअनà¥�सार दिदी पेरिस पà¥�गिनà¥�. वहिनी à¤�उटा धनी कृषकको घरमा परिवारिक शिकà¥�षिकाको रूपमा वारà¥�साबाट धेरै टाढा गाउà¤�मा पà¥�गिनà¥�। उनको पारिशà¥�रमिक थियो वारà¥�षिक पाà¤�च सय रà¥�बल अरà¥�थात मासिक ४० रà¥�बल चानचà¥�न। à¤�नà¥�डै आधाजति त पेरिस पठाउनà¥�परà¥�थà¥�यो दिदीको सहयोगको लागि। बाà¤�की २० रà¥�बलले आफà¥�नो सबै खरà¥�च पà¥�रà¥�याउनà¥�परà¥�थà¥�यो उनले। लà¥�गा किनà¥�ने. घà¥�मà¥�न जाने. वारà¥�सा आउने यी कà¥�राको लागि धेरै अघिदेखि योजना बनाउनà¥�परà¥�थà¥�यो र बचत गरà¥�दै जानà¥�परà¥�थà¥�यो। यतिसमà¥�म कि मानà¥�यासà¤�ग चिठीको लागि टिकट किनà¥�ने पैसा समेत हà¥�à¤�दैनथà¥�यो। यो बीचमा आफà¥�नो पढाइको भोक भने शानà¥�त पारà¥�ने पà¥�रयास गरिरहिनà¥� – समाजशासà¥�तà¥�र. इतिहास. साहितà¥�य पढेर। गरिब किसानका बचà¥�चाहरूको लागि निःशà¥�लà¥�क ककà¥�षा पनि सञà¥�चालन गरिनà¥�। यति गरेर यो घरमा उनले तीन वरà¥�ष बिताइनà¥�। जागिर सकà¥�किदाà¤� उनीसà¤�ग पैसा फिटिकà¥�क बचेको थिà¤�न। यो समयमा मानà¥�याको जीवनमा à¤�उटा घटना घटà¥�यो। रोजगारदाताको छोरासà¤�ग मानà¥�याको पà¥�रेम बसà¥�यो। तर विवाह गरà¥�न मानà¥�याको आरà¥�थिक अवसà¥�था बीचमा आयो। उनीहरू आफà¥�ना छोराले यसà¥�ती दरिदà¥�र केटीसà¤�ग विवाह गरोसà¥� भनà¥�ने चाहà¤�दैनथे। मानà¥�याको मनमा ठूलो चोट परà¥�यो। अरà¥�को तीन वरà¥�षसमà¥�म परà¥�खिनà¥� उनले तर केटाले आà¤�ट गरà¥�न सकेन। मानà¥�यालाई विवाह र पà¥�रेमसà¤�गै वितृषà¥�णा पलायो। पेरिस गà¤�र पढà¥�ने मरिसकेको इचà¥�छा बौरिà¤�र आयो उनमा। तà¥�यतिबेलासमà¥�म उनकी दिदीले पेरिसमै विवाह गरिसकेकी थिइनà¥�। दिदीले हात बढाइनà¥�। बसà¥�ने. खाने समसà¥�या समाधान भयो। दिदीलाई खरà¥�च पठाउनà¥� नपरेपछि पछिलà¥�लो तीन वरà¥�षको अवधीमा उनले केही बचत पनि गरेकी थिइनà¥� – पेरिस पà¥�गà¥�न. विशà¥�वविदà¥�यालयमा भरà¥�ना हà¥�न पà¥�गà¥�ने खरà¥�चसहित केही बाà¤�की पनि रहनà¥�थà¥�यो उनीसà¤�ग। यता उनका बाबà¥�ले पनि केही सहयोग गरà¥�ने बचन दिà¤�का थिà¤�। अनि मानà¥�या लागिनà¥� रेलको चौथो दरà¥�जाको टिकट काटेर पेरिसतिर। à¤�तिहासिक विशà¥�वविदà¥�यालय सोरà¥�बन (Sorbonne) मा भरà¥�ना भइनà¥� मानà¥�या। तर उनले ‘मानà¥�या’ को ठाउà¤�मा ‘मेरी’ लेखाइनà¥� आफà¥�नो नाम – मेरी सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का। दिदीभिनाजà¥� दà¥�बै डाकà¥�टर थिà¤�। र भिनाजà¥� राजनीतिमा चासो राखà¥�थे। मानिसको आवतजावत सà¥�वाभाविक रूपमा बढी हà¥�नà¥�थà¥�यो तà¥�यस घरमा। मेरीलाई à¤�कानà¥�त मिलिराखेको थिà¤�न पढà¥�नको लागि। फेरि तà¥�यहाà¤�बाट विशà¥�वविदà¥�यालय जाने आउने समय पनि बढी लागà¥�थà¥�यो। सोरà¥�बनको नजिकै à¤�उटा कोठा लिइनà¥�। उनको महिनाको बजेट थियो ४० रà¥�बल अरà¥�थात करिब १०० फà¥�रà¥�याङà¥�क। यतिले उनको सबै खरà¥�च पà¥�गà¥�नà¥�परà¥�थà¥�यो। असाधारण रूपले साधारण जीवन बाà¤�चà¥�न थालिनà¥� मेरी – बाहिर किनेर केही पनि नखाने. कतै नजाने. मनोरञà¥�जनमा भाग नै नलिने आदि। यसो गरà¥�दा उनलाई समय पनि पà¥�रससà¥�त भयो पढà¥�नको लागि। सादगीको à¤�उटा उदाहरण उनीसà¤�ग दà¥�ईवटा पà¥�लेट. à¤�उटा काà¤�टा. à¤�उटा चमà¥�चा. à¤�उटा चकà¥�कà¥�. à¤�उटा कप. à¤�उटा केटà¥�ली र तीनवटा गिलास मातà¥�र थियो। तीनवटा गिलास किनभने कहिलेकाहीà¤� दिदीभिनाजà¥� आà¤�को बेला चिया खाने तीनजना हà¥�नà¥�थे! खानेकà¥�रामा पनि सीमितता आयो। हपà¥�तौà¤� पाउरोटी र नौनी मातà¥�र खाने गरà¥�न थालिनà¥�। कहिले खाà¤�दै नखाने। तर पढि चाहिà¤� रहने। à¤�कचोटी त कलेजमै बहोस भइनà¥� मेरी कमजोरीले गरà¥�दा। दà¥�ःख र सङà¥�घरà¥�षलाई छिचोलà¥�दै उनले १८९३ मा भौतिकशासà¥�तà¥�रमा र १८९४ मा गणितमा सà¥�नातकोतà¥�तरको डिगà¥�री हाà¤�सिल गरिनà¥�। कम बोलà¥�ने. कम साथी बनाउने तर तीकà¥�षà¥�ण र दà¥�बà¥�ली केटीको रूपमा चरà¥�चित थिइनà¥� मेरी। रà¥�सी. पोल. जरà¥�मन. फà¥�रेनà¥�च र अङà¥�गà¥�रेजी यी पाà¤�च भाषा उनलाई आउà¤�थà¥�यो। पढाइ सकेर वारà¥�सा फरà¥�किने अनि बाबà¥�सà¤�गै बसà¥�ने उनको योजना थियो। तर तà¥�यसो हà¥�न सकेन। समयले उनीबाट धेरै कà¥�रा खोजेको थियो। पछिलà¥�लो डिगà¥�रीको परीकà¥�षा आउà¤�दै गरà¥�दा उनको भेट à¤�क असाधारण वà¥�यकà¥�तिसà¤�ग भयो। तिनको नाम थियो पिà¤�र कà¥�यà¥�री। पिà¤�र डाकà¥�टरका छोरा. डाकà¥�टरकै नाति थिà¤�। सोहà¥�र वरà¥�षमा सà¥�नातक र अठार वरà¥�षमा सà¥�नातकोतà¥�तरको डिगà¥�री लिà¤�का पिà¤�रले तà¥�यो बेलासमà¥�ममा भौतिकशासà¥�तà¥�रमा छà¥�टà¥�टै पहिचान बनाइसकेका थिà¤�। उनको विवाह गरà¥�ने विचार थिà¤�न। तर जब मेरीलाई भेटे. पिà¤�रलाई आफूले सोचेको जसà¥�तो केटी फेला पारेको बोध भयो। मेरी चाहिà¤� पोलà¥�यानà¥�ड छोडà¥�ने विचारमा थिइननà¥�। उनमा पोलà¥�यानà¥�डपà¥�रति विशेष लगाव थियो। पिà¤�रको मायाले उनलाई अनà¥�ततः पेरिसमै राखिछाडà¥�यो। विजà¥�ञानले à¤�उटा यसà¥�तो विरल जोडी पायो जसको योगदान सà¥�वरà¥�णाकà¥�षरले लेखिनेवाला थियो। मेरी सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का अब शà¥�रीमती कà¥�यà¥�री अरà¥�थात मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीको रूपमा परिवरà¥�तित भइनà¥�। पिà¤�र à¤�उटा सà¥�कà¥�लमा पढाउà¤�थे। तà¥�यहीà¤� उनको पà¥�रयोगशाला पनि थियो। तà¥�यसताक उनको चासो चà¥�मà¥�बकीय गà¥�ण र सà¥�फटिक (crystal) संरचनामा थियो। मेरीको करले उनले विदà¥�यावारिधी पनि गरे। अनि पिà¤�रको करले मेरीले पनि विदà¥�यावारिधीको लागि दरà¥�ता गरिनà¥�। तà¥�यो बेलासमà¥�म संसारमै विजà¥�ञानमा विदà¥�यावारिधी गरà¥�ने कà¥�नै महिला थिà¤�ननà¥�। अरà¥�कोतिर विजà¥�ञानको दà¥�नियाà¤�मा दà¥�ईवटा ठूला घटना घटेका थिà¤�। १८९५ मा à¤�कà¥�स-किरण (examine) पतà¥�ता लागेको थियो। जरà¥�मनीका विलà¥�हेलà¥�म रोनà¥�टजेनले टङà¥�सà¥�टेन धातà¥�लाई तीवà¥�र गतिको इलेकà¥�टà¥�रोनले हिरà¥�काउà¤�दा नितानà¥�त नयाà¤� पà¥�रकृतिको किरण पैदा भà¤�को थियो। जसलाई à¤�कà¥�स-किरण नाम दिà¤�का थिà¤� उनले। तà¥�यसको à¤�क वरà¥�षपछि हेनरी बेकà¥�विरलले यà¥�रानियम धातà¥�मा अरà¥�कै पà¥�रकारको किरण पतà¥�ता लगाà¤�का थिà¤�। यसको बारेमा थप जानकारी थिà¤�न. बेकà¥�विरल किरण भनेर जानिनà¥�थà¥�यो यसलाई। मेरीले यही बेकà¥�विरल किरणमाथि सोध गरà¥�ने निरà¥�णय गरिनà¥�। पà¥�रयोगशालामा पिà¤�र à¤�कातिर. मेरी अरà¥�कोतिर आ-आफà¥�ना पà¥�रयोग गरिरहेका हà¥�नà¥�थे। पà¥�रयोगको कà¥�रममा मेरीले नयाà¤� नयाà¤� कà¥�रा देखà¥�न थालिनà¥�। यà¥�रानियमबाट निसà¥�केको तà¥�यो किरण वासà¥�तवमा तà¥�यसको पारमाणविक गà¥�ण नै हो भनà¥�नेमा उनलाई यकिन भयो। अà¤� कà¥�रानà¥�तिकारी कà¥�रा त के भने यà¥�रानियम ततà¥�व रहेको तà¥�यो खनिजमा तà¥�यसà¥�तै किरण पैदा गरà¥�ने अहिलेसमà¥�म पतà¥�ता नलागेको तर यà¥�रानियमभनà¥�दा शकà¥�तिशाली अरू पनि ततà¥�व छ भनà¥�नेमा पनि उनलाई विशà¥�वास लागà¥�न थालà¥�यो। मेरीको पà¥�रयोगबाट पà¥�रभावित भà¤�र पिà¤�र पनि आफà¥�नो पà¥�रयोग छोडेर यसैमा संलगà¥�न भà¤�। पिà¤�रको लामो अनà¥�भव. तीकà¥�षà¥�ण दिमाग र जà¥�ञानले मेरीको अनà¥�सनà¥�धानलाई धेरै फाइदा पà¥�रà¥�यायो। अनि १८९८ मा कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीले नयाà¤� किरणको असà¥�तितà¥�व पà¥�रमाणित गरे र यसको नाम राखे रेडियोधरà¥�मी किरण (radioactive ray)। रेडियोधरà¥�मी किरणको लागि सà¥�विडेनसà¥�थित नोबेल à¤�केडेमीले १९०३ मा हेनरी बेकà¥�विरल र कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीलाई संयà¥�कà¥�त रूपमा भौतिकशासà¥�तà¥�रमा नोबेल पà¥�रसà¥�कारले समà¥�मान गरà¥�यो। भौतिकशासà¥�तà¥�रमा विदà¥�यावारिधी गरà¥�ने पहिलो महिला पनि भइनà¥� मेरी कà¥�यà¥�री। यो घटना सà¥�वयंमा कà¥�रानà¥�ति थियो। रेडियोधरà¥�मी किरणलाई ततà¥�वको पारमाणविक गà¥�णको रूपमा सà¥�थापित गरिसकेपछि कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीले अरà¥�को दà¥�ईवटा नयाà¤� ततà¥�व पतà¥�ता लगाà¤�। à¤�उटाको नाम मेरीले आफà¥�नो मातृभूमि पोलà¥�यानà¥�डको नामबाट पोलोनियम राखिनà¥�। अà¤� शकà¥�तिशाली अरà¥�को ततà¥�वको नाम रहà¥�यो रेडियम। तर उनीहरूसà¤�ग भà¤�को थोरै खनिजबाट पोलोनियम र रेडियम छà¥�टà¥�टयाउन सकिने थिà¤�न। खनिज किनà¥�न उनीहरूसà¤�ग पैसा पनि थिà¤�न। फà¥�रानà¥�स सरकार वा कसैले सहयोग गरà¥�ने समà¥�भावना पनि थिà¤�न। भागà¥�यवश उनीहरूलाई à¤�क टन खनिज असà¥�टà¥�रियाबाट निःशà¥�लà¥�क पà¥�रापà¥�त भयो। पà¥�रयोगशालाको समसà¥�या छà¥�टà¥�टै थियो। पिà¤�रको सà¥�कà¥�लको बाहिर à¤�उटा छापà¥�रोमा सामानà¥�य पà¥�रयोगशाला खडा भयो। र तà¥�यहीà¤� मेरीले बरà¥�षौà¤� लगाà¤�र à¤�कटन खनिजलाई पà¥�रसोधन गरेर जमà¥�मा à¤�क गà¥�रामको दश भागको à¤�क भाग (decigram) रेडियम निकालिनà¥� कà¥�लोराइड लवणको रूपमा! शà¥�दà¥�ध रेडियम त उनले १९०७ मा मातà¥�र निकालà¥�न सकिनà¥�। यी पà¥�रयोगहरूसà¤�गसà¤�गै धेरै कà¥�रा घटित हà¥�à¤�दै थिà¤�। यà¥�रानियम र यी नयाà¤� ततà¥�वहरू रेडियोधरà¥�मी किरण छोडà¥�ने कà¥�रममा विसà¥�तारै कà¥�षयीकरण हà¥�à¤�दै जानà¥�छनà¥� र कालानà¥�तरमा अरà¥�को ततà¥�वको रूपमा परिणत हà¥�नà¥�छनà¥� भनà¥�ने कà¥�रा थाहा भयो। विजà¥�ञानमा यो ठूलो कà¥�रानà¥�ति थियो। जैविक पदारà¥�थ मातà¥�र होइन अजैविक पदारà¥�थको पनि कà¥�रमविकासको कà¥�रा यसले सà¥�थापित गरà¥�यो। अरà¥�कोतिर रेडियमबाट निसà¥�कने किरणले जीवित कोषलाई पà¥�रभावित पारà¥�ने कà¥�रा पनि पतà¥�ता लागà¥�यो। पिà¤�रले यो किरण आफà¥�नो नाङà¥�गो पाखà¥�रामा थापे। यसले डढाà¤�को मासà¥� र छाला विसेक हà¥�न महिनौà¤� लागà¥�यो। मेरीले टेसà¥�टटà¥�यà¥�बमा बनà¥�द रेडियमको किरण आफà¥�नो हातमा थापिनà¥�। यसले कà¥�यानà¥�सरजसà¥�ता रोगको उपचार गरà¥�ने कà¥�यà¥�रीथेरापी विधिको भà¥�रà¥�ण पनि विकास गरà¥�यो। यो बीच कà¥�यà¥�री दमà¥�पतà¥�तिलाई दà¥�ई पà¥�तà¥�री पà¥�रापà¥�त भयो – १८९७ र १९०४ मा। जेठी छोरी इरेन जोलिओट-कà¥�यà¥�रीको जीवन पनि विजà¥�ञानमै वितà¥�यो। पà¥�रयोगशालामा कृतà¥�रिम रेडियोधरà¥�मी ततà¥�व निरà¥�माणको लागि जोलिओट-कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीलाई रसायन शासà¥�तà¥�रमा १९३५ को नोबेल पà¥�रसà¥�कार पà¥�रापà¥�त भयो। कानà¥�छी छोरी à¤�भ कà¥�यà¥�री अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय सà¥�तरको पतà¥�रकार. लेखक बनिनà¥�। यो पछिको कà¥�रा भयो। तर कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीलाई अभाव र गरिबीले चाहिà¤� छोडेन। खà¥�याति अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय थियो; अनà¥�सनà¥�धान गरà¥�ने पà¥�रयोगशाला थिà¤�न। फà¥�रानà¥�स सरकारको कà¥�नै सहयोग थिà¤�न। विशà¥�वविदà¥�यालयले हकà¥�की सà¥�वभावका पिà¤�रलाई पà¥�राधà¥�यापकमा नियà¥�कà¥�ति दिन चाहिरहेको थिà¤�न। तर कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीले भने रेडियम र यसलाई छà¥�टà¥�याउने रसायनिक पà¥�रकà¥�रियाको à¤�कसà¥�वाधिकार (patent rights) आफूहरूमा राखà¥�न चाहेननà¥�. सारà¥�वजनिक गरिदिà¤�। नतà¥�र उनीहरू असाधारण रूपले धनी हà¥�न सकà¥�थे। बलà¥�ल बलà¥�ल १९०५ मा सोरà¥�बनले पिà¤�रलाई पà¥�राधà¥�यापकको हैसियत पà¥�रदान गरà¥�यो। तर मेरीको भागà¥�यमा ठूलो पीडा बाà¤�की नै रहेछ। १९०६ को अपà¥�रिल १९ तारिख पेरिसको साà¤�घà¥�रो सडकमा हिà¤�डà¥�दै गरेका पिà¤�रलाई तीवà¥�र गतिको घोडागाडीले ठकà¥�कर दियो। दà¥�रà¥�घटनामा पिà¤�रको टाउको फà¥�टà¥�यो र यी खà¥�यातिपà¥�रापà¥�त वैजà¥�ञानिकको मसà¥�तिषà¥�क सडकमा छरपषà¥�ट भà¤�र छरियो। यसको बजà¥�रपात मेरीलाई असहà¥�य थियो। तिनले à¤�कैचोटी पति. साथी. शिकà¥�षक. सहयोगी सबै कà¥�रा गमाइनà¥�। आठ वरà¥�ष र १६ महिनाका छोरीहरू. फà¥�रानà¥�सको पà¥�रवासी जीवन. वैजà¥�ञानिक सपना. रेडियमको कà¥�रा अनि गरिबी मातà¥�र साथमा थिà¤�। सोरà¥�बनले मेरीलाई पिà¤�रको ठाउà¤�मा नियà¥�कà¥�ति दियो। पिà¤�रको à¤�उटा सपना थियो उतà¥�कृषà¥�ट पà¥�रयोगशाला। तà¥�यो सिङà¥�गै बाà¤�की थियो। विदेशी र महिला भà¤�कै कारणले उनलाई धेरै हनà¥�डर र अपमान पनि पà¥�रापà¥�त भयो। उदास र भावशूनà¥�य अनà¥�हारको साथ मेरीले अनà¥�सनà¥�धान. अधà¥�यापन र परिवारलाई घचेटà¥�दै लगिनà¥�। १९११ मा नोबेल à¤�केडेमीले रेडियमको लागि रसायन शासà¥�तà¥�रको नोबेल पà¥�रसà¥�कार पनि दियो। अरà¥�कोतिर यà¥�रोपमा यà¥�दà¥�धको वातावरण विकास हà¥�à¤�दै थियो। १९१४ मा पà¥�रथम विशà¥�वयà¥�दà¥�धको सà¥�रà¥�वात भइछाडà¥�यो। जरà¥�मनीको आकà¥�रमण पेरिसमा पनि आइपà¥�गà¥�यो। यà¥�दà¥�धकालमा मेरी कà¥�यà¥�रीले आफà¥�नो वैजà¥�ञानिक जà¥�ञानको ठूलो पà¥�रयोग गरिनà¥�। à¤�कà¥�स-किरण उपकरणहरू राखेर मोबाइल गाडीहरू दौडाउà¤�दै मेरीले मानवताको ठूलो सेवा पà¥�रà¥�याइनà¥�। गोली लागेर घाइते भà¤�काहरूको उपचारमा मेरीको योगदानले अनà¥�ततः औषधीविजà¥�ञानमा रेडियोलोजी शाखालाई जनà¥�मायो। मानवतावादी योगदानको कदर गरà¥�दै मे १५. १९२२ मा राषà¥�टà¥�रसंघले सरà¥�वसमà¥�मतिबाट उनलाई अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय बौदà¥�धिक सहयोग समितिको सदसà¥�यमा मनोनयन गरà¥�यो। यà¥�दà¥�धअगाडि पेरिसमा रेडियम अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�र सà¥�थापना भà¤�को थियो। यà¥�दà¥�धपशà¥�चात मेरीको दैनिकी थियो पिà¤�रको सपनाबमोजिम सà¥�थापना भà¤�को पà¥�रयोगशाला रहेको यो अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�रको निरà¥�देशन. अनà¥�सनà¥�धान र सोरà¥�बनमा अधà¥�यापन। अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय खà¥�याति पनि उरà¥�लिà¤�र आयो। तर उनको सादगीमा कà¥�नै अनà¥�तर आà¤�न। लगाउने लà¥�गा उही र उसà¥�तै थियो। आय सà¥�धà¥�रिà¤�को थियो। तर पनि ठूलो पसलमा भितà¥�र छिरà¥�न अà¤�ै पनि डराउà¤�थिनà¥�! उनको खà¥�याति यतिसमà¥�मको थियो कि मानिसहरूले उनलाई चिठी लेखà¥�दा पूरा ठेगाना लेखà¥�नà¥� परà¥�दैनथà¥�यो – मà¥�याडम कà¥�यà¥�री-पेरिस. मà¥�याडम कà¥�यà¥�री-वैजà¥�ञानिक. मà¥�याडम कà¥�यà¥�री-फà¥�रानà¥�स! तर मेरी सारà¥�वजनिक चरà¥�चा र पà¥�रसिदà¥�धीबाट सधैà¤� पर पर रहिरहिनà¥�। à¤�उटा अनौठो वà¥�यङà¥�ग के समेत हà¥�न पगà¥�यो भने रेडियम पतà¥�ता लगाउने यी वैजà¥�ञानिकको अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�र रेडियमको अभाव à¤�ेलिरहेको थियो। यो जानकारीले मरà¥�माहत à¤�क अमेरिकी महिला पतà¥�रकारको अभियानबाट अमेरिकी महिलाहरूको तरà¥�फबाट मेरीले à¤�क गà¥�राम रेडियम उपहार पाइनà¥� जसको मूलà¥�य १९२१ मा à¤�क लाख अमेरिकी डलर थियो। अमेरिकी राषà¥�टà¥�रपति हारà¥�डिङको हातबाट मेरीले यो रेडियम संसà¥�थाको नाममा गà¥�रहण गरिनà¥�। मेरीले आफà¥�नै सकà¥�रियतामा वारà¥�सामा पनि रडियम अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�र सà¥�थापित गरिनà¥� जसको लागि फेरि अमेरिकी महिलाहरूसà¤�ग गà¥�हार मागिनà¥� à¤�क गà¥�राम रेडियम उपलबà¥�ध गराउन। पिà¤�रको अनà¥�पसà¥�थितीमै सही मेरीले पिà¤�रको सपना पूरा चाहिà¤� गरिनà¥�। मेरीको सलà¥�लाह. सà¥�à¤�ाव र निरà¥�देशन पà¥�रापà¥�त गरà¥�नको लागि विदà¥�यारà¥�थीहरू संसारको कà¥�ना कà¥�नाबाट आउने कà¥�रम बढà¥�दै रहà¥�यो। कम से कम पोलà¥�यानà¥�डको à¤�कजनालाई छातà¥�रवृतà¥�ति दिलाउन उनको हर पà¥�रयास हà¥�नà¥�थà¥�यो। कदाचितà¥� तà¥�यसो हà¥�न सकेन भने उनी आफà¥�नै पैसा तà¥�यसमा लगाउà¤�थिनà¥� पोलà¥�यानà¥�डको विदà¥�यारà¥�थीको लागि। विजà¥�ञानमा महिलाहरूलाई सधैà¤� पà¥�रोतà¥�साहित गरà¥�थिनà¥� उनी। उनको पà¥�रवचन सà¥�नà¥�न विदà¥�यारà¥�थी मातà¥�र होइन सरà¥�वसाधारण मानिसहरू पनि आकरà¥�षित हà¥�नà¥�थे। पà¥�रयोगशालाभितà¥�रै रमाउने र विशà¥�राम गरà¥�न नचाहने उनलाई आफà¥�नै सिरà¥�जना रेडियमले चाल नपाउने गरी खाइसकेको थियो। उनी आफूलाई बिरामी देखाउन भने चाहनà¥�न थिनà¥�। हाडेमासी (bone marrow) ले रकà¥�तकोषहरू बनाउन छोडिसकेको थियो। १९३४ को जà¥�लाई ४ का दिन यही रहसà¥�यमय रोगको कारणले उनको मृतà¥�यà¥� भयो। (यो रोगलाई पछि लà¥�यà¥�केमिया भनेर जानियो।) रेडियम र रेडियोधरà¥�मी किरणहरूले उनका औà¤�लाहरूलाई छिया छिया त पहिले नै पारिसकेको थियो। आफू जोखिममा परे पनि आफà¥�ना विदà¥�यारà¥�थीहरू सबैलाई सावधानीको शिकà¥�षा दिन भने उनी कहिले पनि चà¥�किननà¥�। रहसà¥�यमय रेडियोधरà¥�मी किरणको आयà¥� पनि रहसà¥�यमय नै हà¥�à¤�दोरहेछ। उनका पोशाक. नोटबà¥�क आदिबाट अà¤�ै पनि यी किरणहरू निसà¥�किरहेका छनà¥�। उनले पà¥�रयोग गरेका यी सामानहरू अहिले सà¥�रकà¥�षा कवचभितà¥�र कैद छनà¥�। उनको नोटबà¥�क हेरà¥�न चाहने वà¥�यकà¥�ति विशेष à¤�पà¥�रोन लगाà¤�र मातà¥�र नोटबà¥�कसमà¥�म पà¥�गà¥�न पाउà¤�छ। उनको मृतà¥�यà¥�मा अलà¥�बरà¥�ट आइनà¥�सटाइनले गरेको टिपà¥�पणी यसà¥�तो थियो – आजसमà¥�म खà¥�यातिले भà¥�रषà¥�ट नगरेको à¤�उटै वà¥�यकà¥�ति मà¥�याडम कà¥�यà¥�री मातà¥�र हà¥�नà¥�। à¤�कसय à¤�कचालीस वरà¥�ष पहिले आजकै दिन अरà¥�थात नोभेमà¥�बर ७ तारिखका दिन जनà¥�मेकी यी मानवतावादी महान वैजà¥�ञानिक मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीपà¥�रति हारà¥�दिक शà¥�रदà¥�धासà¥�मन! तपाईà¤�को टिपà¥�पणीले हामà¥�रो सङà¥�कà¥�चनता देखाउà¤�छ। मेरी कà¥�यà¥�रीको यो २१०० शबà¥�दको जीवनी लेखà¥�â€�नको लागि कà¥�नै किताब नै सारà¥�नà¥�परà¥�छ भनà¥�ने तपाईà¤�को धारणासà¤�ग मलाई अचमà¥�म लागà¥�यो। यो साधारण जीवनी हो। अनि तपाईà¤�लाई थाहा छ मेरी कà¥�यà¥�रीको कतिवटा जीवनी लेखिà¤�को छ? नेपालीमा कà¥�नै कà¥�रा लेखिनà¥� सारà¥�नà¥� बाहेक केही हà¥�à¤�दैन भनà¥�ने तà¥�चà¥�छ मानसिकताबाट नेपाली कहिले मà¥�कà¥�त हà¥�ने? बरà¥� मलाई बताउनà¥�सà¥� न यो कà¥�न किताबबाट जसà¥�ताको तसà¥�तै भयो? बकमà¥�फà¥�सà¥�से कà¥�रा र अपमानित गरà¥�ने मनसायबाट कà¥�नै कà¥�रा लेखà¥�â€�नà¥�को कà¥�नै सार छ? हà¥�न त मलाई यो जवाफ लेखà¥�â€�ने मन थिà¤�न। तर किताबबाट सारेको भनेको भà¤�र मातà¥�र मलाई लेखà¥�â€�न मन लागेको हो। लेखकीय मरà¥�यादा र नैतिकता मलाई पनि थाहा छ भनà¥�ने यहाà¤�ले विचार गरà¥�नà¥�परà¥�ने हो। अनि plagiarism भनेको के हो भनà¥�ने मलाई रामà¥�ररी थाहा छ। अरà¥�को कà¥�रा कà¥�नै दैनिक पतà¥�रिकाहरूमा सामानà¥�य चिनारीमूलक परिचय दिà¤�दा कसà¥�तो खालको compose दिने जानकारी पाउन सके हà¥�नà¥�थà¥�यो कि! अब मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीका यी यी जिवनीहरू पà¥�रकाशित भà¤�का छनà¥� भनेर लेखà¥�â€�ने? कि मैले पढेका यी यी कà¥�राहरू हà¥�नà¥� भनेर लेखà¥�â€�ने? किताब को सरà¥�ने भनà¥�ने हà¥�बहà¥� सरà¥�ने भनà¥�ने कà¥�रामातà¥�र होइन. तपाईं को लेखमा यसत कà¥�राहरà¥� छन जà¥�न कà¥�रा न तपाईं नै पà¥�रमाणित गरà¥�न सकà¥�नà¥�हà¥�नà¥�छ न म नै सकà¥�छà¥� र। à¤�उटा सरल मानà¥�छे शाहअजै गरà¥�न नसकà¥�ने कà¥�रा पतà¥�यौनगारà¥�हो हà¥�नà¥�सकà¥�कà¥�छ। तपाईंको लेख ईतिहास मा आधारइत छ। सबै ईतिहास म लेखेको à¤�उटै हà¥�à¤�दैन र सचो नै हà¥�नà¥�छ भनà¥�ने पनि हà¥�à¤�दैन। तà¥�यसैले reference दिदा तपाईंको लेख को सà¥�तर अà¤� बढà¥�छ भने मेरो मनà¥�साय हो।बरà¥�न यो बरà¥�नेले फेरि जानà¥�ने भइटोपलà¥�योयसो कà¥�रा बà¥�à¤�à¥�दा विदेशको कà¥�न चाहिà¤� यà¥�निभरà¥�सिटीमा नेपालाà¤� जसà¥�तो चोरेर थेसिस लेखेकोमा सजाय पाà¤�को मानà¥�छे जसà¥�तो छबà¥�लग लेखà¥�दा पनि र सामानà¥�य लेख लेखà¥�दा पनि रिफरेनà¥�स दिइà¤�दैन. à¤�केडेमिक पà¥�राकà¥�टिसमा मातà¥�र हो रिफरेनà¥�स दिनेतà¥�यति त जà¥�ञान छैन रहेछअनि सà¥�रà¥�को कमेनà¥�टमा किताबको पूरै सरर राखà¥�â€�ने भनेर भनेका छौआफूले बोलेको कà¥�रा पà¥�रमाणित गरल भन यो लेख कà¥�न किताबबाट सरर सारिà¤�को छयदि पà¥�रमाणित गरà¥�न सकà¥�दैनौà¤� भने माफी मागबढà¥�ता जानà¥�ने भà¤�र बोलà¥�ने हैन बरà¥�न जी. तपाईं ले सोधà¥�न खोजà¥�नà¥� भà¤�को कà¥�रा त ठिकै थियो तर सोधाई चहिन चाà¤�ही अली ठाडो भयो। अलरà¥�क जी ले लेखà¥�नà¥�नà¥� भà¤�को कà¥�र जहाà¤� समà¥�म मैले पढेको र सà¥�नेको छà¥�. à¤�कदम ठीक छ। हरेक ईतिहास का बिभिनà¥�न पाटा हरà¥� हà¥�नà¥�छन र हरेक मा आ-आ बिचार हà¥�नà¥�छन। म पनि सोबोरà¥�न यà¥�निभरà¥�सिटी नजिकै को यà¥�निभरà¥�सिटी बाट पढाई सकेको बà¥�यकà¥�ती हà¥�à¤� र मैले तà¥�यहाà¤� हà¥�à¤�दा यो लेख मा लेखेको पà¥�रायजसो कà¥�रा तà¥�यहाà¤� को पà¥�रोफेसर र बà¥�जà¥�रà¥�क बाट सà¥�नेको हà¥�à¤�। अलरà¥�क जी लाई à¤�ती रामà¥�रो लेख को लागि धेरै धेरै धनà¥�यवाद। मेडम कà¥�यूरी संसार की जà¥�योति हà¥�नà¥� भनà¥�नमा पनि थोरै हो । रेडीयमको पतà¥�तो लगाà¤�र संसारलाई गà¥�ण लगाà¤�की छिनà¥� । चाहे तà¥�यो निकै महङà¥�गो कीन नहोसà¥� । उनीले त केवल वसà¥�तà¥� पतà¥�ता लगाउनà¥� थियो लगाईन तर तà¥�यसलाइ हरेक गरीब धनि सबै कà¥�यानà¥�सरका रोगीले पà¥�रयोग गरà¥�न सकà¥�ने परीपाटी आजको यà¥�गले गरà¥�न सकà¥�नà¥� पदरà¥�छ ।मानव धरà¥�म पनि यहीहो । भौतिक शासà¥�तà¥�रमा पनि रेडीयमले ठà¥�लो महतà¥�व राखà¥�दछ । इनि पà¥�रेरणाकी खानी लाई कहीले बिरà¥�सनà¥� हà¥�दैन । अरà¥�लक जी !!!याहालाई धेरै धेरै धनà¥�यबाद !यसरी नै यसà¥�तो किसिमको जà¥�ञान बरà¥�दक लेख पà¥�रसà¥�तà¥�त गरà¥�दै अनà¥�धकार भितà¥�र उजà¥�यालो को किरण छरिदिनà¥� होला र बेहोस माà¤� परेका हरà¥�लाई होश दिलाई दिनà¥� होला,निदाà¤�का हरà¥�लाई बिउà¤�ाइ दिनà¥� होला,अनी धन संपतà¥�ति बिना मानिश नै होइन भनà¥�ने सोच भà¤�का हरà¥�लाई “संपतà¥�ति जिउन को लागी हो,संपतà¥�ति को लागी जिउने होइन”भनà¥�ने पाठ सिकाउदै गरà¥�नà¥� होला!आफà¥�ले मातà¥�र खाà¤�र डकार मारà¥�दै हिडà¥�ने हरà¥� को त कमी छैन हामà¥�रो गलà¥�ली हरà¥�मा तर मैडम कà¥�यà¥�री जसà¥�ती मानिश को भीड़ माà¤� मानिश को असà¥�तितà¥�तà¥�व जोगाउने अरà¥� धेरै मैडम कà¥�यà¥�री को जरà¥�रत छ याहा !तà¥�यसकारण मैडम कà¥�यà¥�री लाइ सलूट मारà¥�दै वाहाको देन को आभार पà¥�रकट गरà¥�दै अरà¥�लक जी र माई संसार लाइ पनी धनà¥�यबाद!जà¥�योति कà¥�षेतà¥�री-बेलà¥�जियम अलरà¥�क जीतपाईं लाई बरà¥�न जी को कà¥�रा मा आपती नहà¥�नà¥� परà¥�ने हो. तपाईं सà¤�ग लेखà¥�ने कला छ. तà¥�यस लाई हामी सबै समà¥�मनà¥� गरà¥�६ौ तर यसà¥�को अरà¥�थ यो हैन कि तपाईं सबै कà¥�षेतà¥�र को जà¥�ञाता हà¥�नà¥�हà¥�नà¥�६अ। अकà¥�बसà¥�य पनि तपाईं ले लेख लेखà¥�दा खेरी अधिकारिक किताब वा पबà¥�लिकेसन बाट नै लेखà¥�नà¥�- सारà¥�नà¥� भà¤� को हो र सबै ले गरà¥�ने नै यही हो यहाà¤� समà¥�मा कि केही हद समà¥�म बैजà¥�ञानीक हरà¥� ले पनि यसो गरà¥�छनà¥� तर रेफेरेनà¥�स दिà¤�का हà¥�नà¥�छन यदी रेफेरेनà¥�स दिà¤�न भने चोरे को वा कतै बाट सारे कै बà¥�à¤�िनà¥�छ। अनà¥�त मा मेरो तपाईं à¤�उटा सà¥�à¤�ाब छ कि यसà¥�तो लेख हरà¥� लेखà¥�दा अधिकारिक किताब वा पबà¥�लिकेसन बाट लेखà¥�नà¥� होला ता कि तपाईं लाई रेफेरेनà¥�स दिन पनि सजिलो र पढà¥�ने लाई पनि विशà¥�वाशइलो अनà¥�यथा बिना रेफेरेनà¥�स को तपाईं को लेख मेरो संसार को बà¥�लग मा मातà¥�र सिमित भà¤�र रहनà¥�छ. जनà¥�समà¥�दय म उपà¥�योग हà¥�à¤�दैन र म लाई आशा छ कि तपाईं ले मेरो कमेनà¥�ट लाई साकारअतà¥�मक रà¥�प मा लिनà¥�हà¥�नà¥�छ। कमेनà¥�ट हरà¥� लाई साकारअतà¥�मक रà¥�प मा लिने बानी बासलà¥�नà¥� भयो भने म लाई पकà¥�क विशà¥�वाश छ भबिशà¥�य मा तपाईं नेपाल को तारा बनà¥�नà¥� हà¥�नेछ। चीयरà¥�स आफà¥�नो कला लाई गतिसिल राखà¥�नà¥� होला। अमरजी. तपाईà¤�को कà¥�रा पढेर मलाई à¤�नà¥� अचमà¥�म लागà¥�यो। मैले बरà¥�णजीको कà¥�रामा आपतà¥�ति जनाà¤�को भनà¥�दा पनि उहाà¤�को असभà¥�य. अशिषà¥�ट र अभदà¥�र शैली मलाई मन नपरेको हो पà¥�रषà¥�ट भनà¥�नà¥� परà¥�दा। र यहाà¤�लाई कसरी यसà¥�तो परà¥�न गयो मैले मलाई सबै कà¥�रा आउà¤�छ भनेर भनेà¤� भनेर। यो जीवनी यति सङà¥�कà¥�षिपà¥�त छ कि यो तपाईà¤�ले वेभसाइटहरूमा पनि पà¥�रशसà¥�त पाउनà¥�हà¥�नà¥�छ। यो कà¥�नै academic लेख होइन जसमा पà¥�रतà¥�येक कà¥�राको रेफरेनà¥�स दिनà¥�परà¥�छ। अनि यहाà¤�को कà¥�रा ” अकà¥�बसà¥�य पनि तपाईं ले लेख लेखà¥�दा खेरी अधिकारिक किताब वा पबà¥�लिकेसन बाट नै लेखà¥�नà¥�- सारà¥�नà¥� भà¤� को हो र सबै ले गरà¥�ने नै यही हो यहाà¤� समà¥�मा कि केही हद समà¥�म बैजà¥�ञानीक हरà¥� ले पनि यसो गरà¥�छनà¥�”। तपाईà¤� कà¥�न दà¥�नियाà¤�मा हà¥�नà¥�हà¥�नà¥�छ? मलाई तपाईà¤� पà¥�रति दया पलायो साà¤�चà¥�चिको भनà¥�नà¥�परà¥�दा। पà¥�रतà¥�येक कà¥�रालाई हà¥�न त मानà¥�छेले आफà¥�नो सापेकà¥�षमा नापà¥�ने हो. तपाईà¤�ले पनि तà¥�यही गरà¥�नà¥�भो। यसमा अचमà¥�म केही पनि छैन। तपाईà¤�लाई पृथà¥�वी नारायण शाहको जीवनी लेखà¥�â€�नà¥�परà¥�दा कतिवटा रिफरेनà¥�स चाहिनà¥�छ। तपाईà¤�ले भनेको कà¥�रा ठीक हà¥�à¤�दा हà¥�à¤�दै पनि यो कà¥�राले हामà¥�रो बौदà¥�धिक दरिदà¥�रताको यथारà¥�थता à¤�लà¥�काउà¤�छ। तपाईà¤� इनà¥�टरनेट चलाउनà¥�हà¥�नà¥�छ. मेडम कà¥�यà¥�रीको बारेमा सयौà¤� वेभसाइटहरू छनà¥�। यी सबैमा उनको जीवनका महतà¥�वपूरà¥�ण कà¥�राहरू उलà¥�लेख गरिà¤�का हà¥�नà¥�छनà¥�। फेरि यो अनà¥�सनà¥�धान होइन। तपाईà¤� र बरà¥�णजीलाई लागà¥�यो होला. मैले कà¥�नै à¤�उटा वेभसाइट. वा à¤�उटा किताव वा कà¥�नै à¤�उटा लेख अगाडि राखेर खà¥�रà¥� खà¥�रà¥� अनà¥�वाद गरेà¤�। यो चिनà¥�तनको र जà¥�ञानको तà¥�चà¥�छता वाहेक केही होइन। हामà¥�रो नेपालीहरूमा भà¤�को आफà¥�नो असकà¥�षमतामा सबै कà¥�रा नापà¥�ने। यो à¤�उटा सामानà¥�य जà¥�ञानको कà¥�राभनà¥�दा बढà¥�ता होइन। अनि माइसंसारमा मातà¥�र सीमित हà¥�ने भनà¥�ने जà¥�न कà¥�रा छ। मेरो कà¥�नै विशेष उदà¥�देशà¥�य नै छैन। यो à¤�उटा सामानà¥�य लहड हो लेखà¥�â€�ने। पतà¥�रपतà¥�रिकामा लेखेर सà¥�थापित हà¥�ने मेरो कà¥�नै उदà¥�देशà¥�य पनि छैन र तारा बनà¥�ने कà¥�नै सपना पनि छैन। जà¥�न मलाई जाà¤�गर हà¥�à¤�दैन र फà¥�रà¥�सद हà¥�à¤�दैन म लेखà¥�दिन। तपाईà¤�को कà¥�राले à¤�उटा कà¥�रा समà¥�à¤�ायो। दà¥�ई हपà¥�ता अगाडि मेरो à¤�उटा लेखमा SShakya नामका à¤�कजना टिपà¥�पणीकरà¥�ताले टिपà¥�पणी गरà¥�नà¥�भो बडो रमाइलो। उहाà¤�को शैली र पà¥�रसà¥�तà¥�तीकरण हेरà¥�दा लागà¥�थà¥�यो उहाà¤� कà¥�नै विदेशी विशà¥�वविदà¥�यालयमा पढेर विदेशतिरै काम गरà¥�दै हà¥�नà¥�हà¥�नà¥�छ। उहाà¤�ले लखà¥�नà¥�भयो - “फिजिकà¥�स र केमेसà¥�टà¥�रीका दà¥�ईचारवटा कà¥�लास लिà¤�का भरमा यà¥�निभरà¥�सको डिमिसà¥�टिफाइ गरà¥�न सकिà¤�दैन।” यो भनाइभितà¥�रको दमà¥�भता देखेर मलाई अचमà¥�म बनायो। उहाà¤�को लेखाइको सोà¤�ो अरà¥�थ के हो भने - तैà¤�ले दà¥�ईचारवटा कà¥�रा सà¥�नेको भरमा ठूलाठूला कà¥�रा गरà¥�ने? म विदेशमा बसेर विदेशमा बसेर त तà¥�यसà¥�तो गरà¥�न सकेको छैन। विदेशमा बसेर पढà¥�ने उहाà¤�जसà¥�ता केही (सबै होइन) मा यसपà¥�रकारको दमà¥�भ हà¥�नà¥� कà¥�नै अनौठो होइन हामà¥�रो जसà¥�तो सामाजिक सांसà¥�कृतिक परमà¥�परा भà¤�को ठाउà¤�मा। उहाà¤�ले के सोचà¥�न सकà¥�नà¥�भà¤�न भने नेपालमा धेरै कà¥�षमतावान मानà¥�छे छनà¥� (म छैन. तà¥�यसको मतलब यो होइन कि. यो बेनामी दà¥�नियाà¤�मा को कहाà¤� कà¥�न हैसियतमा छ भनà¥�ने कà¥�रा कसरी थाहा हà¥�नà¥�छ?)। के लेखà¥�दैछà¥� भनà¥�ने थाहा पाउनà¥� रामà¥�रो हà¥�नà¥�छ आफूलाई विदà¥�वान ठानà¥�ने मानà¥�छेले। र मलाई बरà¥�णजीको कà¥�रामा पनि तà¥�यही गनà¥�ध आयो। रिसरà¥�च मेथोडोलोजीको भरà¥�खर कà¥�लास लिà¤�को जसà¥�तो à¤�लà¥�को दिने तरिकाले लेखà¥�नà¥� उहाà¤�लाई सà¥�हाउà¤�दैनथà¥�यो। आफूलाई समà¥�मान गरà¥�न जानà¥�नà¥� उतà¥�कृषà¥�ट हो पहिला। यसà¥�तो लेखाइले उहाà¤�को उचाइ घटाउà¤�छ। आफूभितà¥�रको हीनतावोध पà¥�रकट गरà¥�नà¥�को केही तà¥�क छैन। पà¥�रशà¥�न सोधà¥�न त विभिनà¥�न पà¥�रकारले सकिनà¥�छ। र यहाà¤� यो लेख लेखेर मैले म विदà¥�वान छà¥� भनेर फूरà¥�ति गरà¥�न खोजेको पनि होइन. जà¥�न म छैन पनि। à¤�काà¤�क कà¥�यà¥�रीको जनà¥�मजयनà¥�तीको समà¥�à¤�ना भयो र धेरै अगाडिदेखि पढेका कà¥�राहरूको आधारमा र आफूले समà¥�à¤�े समà¥�म à¤�उटा सानोतिनो लेख बनाà¤�र छलफल र बाà¤�डचà¥�डको उदà¥�देशà¥�यले लेखिà¤�को हो। कà¥�नै सूचना आकसà¥�मिक रà¥�पमा (विशेष गरेर मिति र नाम) चाहिà¤�मा इनà¥�टरनेट छदैà¤�छ। अलरà¥�क जी,सानो मा पढेको कà¥�रा फेरी पढà¥�न पाउनà¥�दा खà¥�सà¥�सी लागà¥�यो। यसà¥�तै सनà¥�धà¥�है पढन पाइ राखौ। हà¥�न त ईनà¥�टरनेट र लाà¤�ेबà¥�रेरी मा सबै हà¥�नà¥�छ तर पनि आफà¥�नै भाषा मा सबै मिलाà¤�र लेखे को पढà¥�दा अरà¥�कै मजà¥�जा आउनà¥�छ।धरै पहिला राषà¥�टà¥�रपती को चà¥�नाव ताक हो कà¥�à¤�रे तपाईं ले à¤�उटा कमेनà¥�ट मा जाङर भये फेरी लेखौला (पà¥�रचनà¥�ड र भारत )को बारे मा भनà¥�नà¥� भà¤�को थियो तà¥�यो पढन पाइà¤�न। अब धेरै पानी खोला मा बगी सकà¥�यो शायद तà¥�यो पढà¥�न पाà¤�दैन होला।ठिकै छ अरà¥� à¤�सà¥�तै लेख पढà¥�न पाउ। *कृपया पà¥�रतिकà¥�रिया लेखà¥�दा सभà¥�य भाषामा लेखà¥�न अनà¥�रोध छ। * जथाभावी उपनाममा लेखिà¤�का पà¥�रतिकà¥�रियाहरà¥�ले सà¥�थान नपाउन सकà¥�छनà¥�। *नाम र ठेगानासहितका कमेनà¥�टले पà¥�राथमिकता पाउने छनà¥�। फरà¥�जी नाम. उपनाम र गलत इमेल लेखà¥�नेको कमेनà¥�ट पà¥�रकाशित नहà¥�न सकà¥�छ। *असभà¥�य भाषा र धाकधमà¥�की सहितका कमेनà¥�टको आईपी पà¥�रकाशित गरà¥�न सकिनेछ। *हिंसालाई बढावा दिने. विदà¥�वेश फैलाउने र निरंकà¥�शताको पकà¥�षपोषण गरà¥�ने पà¥�रतिकà¥�रियालाई सकेसमà¥�म सà¥�थान दिइने छैन। * पà¥�रतिकà¥�रिया पà¥�रकाशन गरà¥�ने कि नगरà¥�ने भनà¥�ने समà¥�बनà¥�धमा सबै निरà¥�णय गरà¥�ने अधिकार म आफैमा रहनेछ। * पà¥�रतिकà¥�रियामा वà¥�यकà¥�त विचारहरà¥�पà¥�रति मेरो सहमति-असहमति हà¥�नà¥�परà¥�छ भनà¥�ने छैन *पà¥�रतिकà¥�रिया सà¥�रà¥�मा मोडरेसनमा जाने भà¤�कोले पà¥�रकाशित हà¥�न केही समय लागà¥�नसकà¥�छ. दोहोरà¥�â€�याà¤�र लेखà¥�नà¥� जरà¥�री छैन Insurance in law and economics is a create of risk management primarily used to hedge against the risk of a contingent loss. Insurance is defined as the equitable transfer of the risk of a loss from one entity to another in exchange for a premium. An insurer is a company selling the insurance. The insurance rate is a factor used to cause the amount called the premium to be charged for a certain be of insurance coverage. assay management the practice of appraising and controlling risk has evolved as a discrete field of study and practice. In some sense we can say that insurance appears simultaneously with the appearance of human society. We know of two types of economies in human societies: money economies (with markets money financial instruments and so on) and non-money or natural economies (without money markets financial instruments and so on). The second type is a more ancient create than the first. In such an economy and community we can see insurance in the form of people helping each other. For example if a house burns down the members of the community help build a new one. Should the same thing happen to one's neighbour the other neighbours must help. Otherwise neighbours will not acquire help in the future. This type of insurance has survived to the present day in some countries where modern money economy with its financial instruments is not widespread (for example countries in the territory of the former Soviet Union). Turning to insurance in the modern sense (i e. insurance in a modern money economy in which insurance is part of the financial sphere) early methods of transferring or distributing risk were practiced by Chinese and Babylonian traders as long ago as the 3rd and 2nd millennia BC respectively. Chinese merchants travelling treacherous river rapids would distribute their wares across many vessels to check the loss due to any single vessel's capsizing. The Babylonians developed a system which was recorded in the famous Code of Hammurabi c. 1750 BC and practiced by early Mediterranean sailing merchants. If a merchant received a loan to fund his shipment he would pay the lender an additional sum in exchange for the lender's guarantee to cancel the give should the shipment be stolen.

Forex Groups - Tips on Trading

Related article:
http://www.mysansar.com/?p=3330

comments | Add comment | Report as Spam

तà¥�यसताक पोलà¥�यानà¥�ड भनà¥�ने देश नकà¥�शामा थिà¤�न। यो तीन भागमा टà¥�कà¥�रिà¤�को थियो। à¤�उटा टà¥�कà¥�रामा जरà¥�मनीको. अरà¥�कोमा असà¥�टà¥�रियाको र तेसà¥�रोमा रà¥�सको शासन थियो। पोलà¥�यानà¥�डको राजधानी वारà¥�सा रà¥�सको नियनà¥�तà¥�रणमा थियो। रà¥�सको इतिहास. रà¥�सी भाषा. जारका गौरवगाथा – यिनै थिà¤� पोलà¥�यानà¥�डका केटाकेटीले पढà¥�ने विषयहरू। विदà¥�यालयमा पोल भाषा बोलेमा सजाय हà¥�नà¥�थà¥�यो। रà¥�स र रà¥�सी नियम-कानà¥�न विरà¥�दà¥�धको गतिविधिको अरà¥�थ थियो मृतà¥�यà¥�दणà¥�ड या साइबेरियामा निरà¥�वासन। यसà¥�तै वातावरणबीच वारà¥�सामा à¤�उटा परिवार थियो – सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का परिवार। पति. पतà¥�â€�नी दà¥�बै सà¥�कà¥�लमा पढाउà¤�थे। पतिले पढाउने विषय थियो गणित र भौतिकशासà¥�तà¥�र। सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का दमà¥�पतीको पाà¤�च सनà¥�तान भà¤� – चार छोरी र à¤�क छोरा। १८६७ मा जनà¥�मिà¤�की कानà¥�छी छोरीको नाम थियो मानà¥�या सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का। यिनै मानà¥�या पछि गà¤�र मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीको नामले पà¥�रसिदà¥�ध भइनà¥�। मानà¥�याको दिमाग तेज थियो। कà¥�नै पनि कà¥�रा बढीमा दà¥�ईचोटी मातà¥�र पढà¥�नà¥� परà¥�थà¥�यो। सà¥�कà¥�लमा आफà¥�ना दौà¤�तरीभनà¥�दा सबैभनà¥�दा सानी भà¤� पनि सबभनà¥�दा तेज यिनै थिइनà¥�। तà¥�यसो त सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का सनà¥�तान सबै नै पà¥�रतिभाशाली थिà¤�। मानà¥�या. उनकी à¤�उटी दिदी र दाइ तीनैजनाले सà¥�कà¥�लको अनà¥�तिम परीकà¥�षामा सà¥�वरà¥�णपदक पà¥�रापà¥�त गरेका थिà¤�। दिदी र दाइ दà¥�बै पछि गà¤�र योगà¥�य चिकितà¥�सकको रूपमा सà¥�थापित पनि भà¤�। तर यो परिवार आरà¥�थिक रूपले à¤�कदमै सामानà¥�य थियो। सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का परिवार आतà¥�मसमà¥�मानपूरà¥�ण जीवनशैलीको मूलà¥�य चà¥�काइरहेको थियो। पारिवारिक बोà¤�को कारणले शà¥�रीमती सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�काले आफà¥�नो अधà¥�यापन कारà¥�य निरनà¥�तर राखà¥�â€�न सकिननà¥�। तà¥�यसमाथि कà¥�षयरोगको कारणले उनको ४२ वरà¥�षकै उमेरमा मृतà¥�यà¥� भà¤�को थियो। भà¤�को बचत पनि सबै सà¥�वाहा भैसकेको थियो। तà¥�यो बेला मानà¥�या दश वरà¥�षकी थिइनà¥�। केटाकेटीहरूले आफà¥�नो जिमà¥�मा आफैले लिनà¥�परà¥�ने भà¤�को थियो – सà¥�कà¥�लको खाजादेखि यावत कà¥�रामा मायालà¥� हातबाट बञà¥�चित भइसकेका थिà¤� उनीहरू। आरà¥�थिक विपनà¥�नता त मानà¥�याको जीवनको अभिनà¥�न अङà¥�ग जसà¥�तै भà¤�र रहà¥�यो। पà¥�राय उनीसà¤�ग जमà¥�मा दà¥�ई जोर लà¥�गा मातà¥�र हà¥�नà¥�थà¥�यो घरमा बसà¥�दा र बाहिर निसà¥�कà¤�दा लगाउने। यहाà¤�समà¥�म कि यो उनको बानी नै भयो। पछि सोरà¥�बनमा पà¥�राधà¥�यापक हà¥�à¤�दा पनि सबै सहकरà¥�मीहरूको छà¥�टà¥�टै पोशाक हà¥�नà¥�थà¥�यो तर उनको थिà¤�न। विवाहको बेलामा समेत नयाà¤� लà¥�गा किनà¥�ने पैसा थिà¤�न उनीसà¤�ग। कलेज जाने पोशाकमै विवाह गरà¥�न तयार थिइनà¥� उनी। दिदीकी सासूले उनलाई विवाहको लà¥�गा उपहार दिने भइनà¥�। तर उनले भनिनà¥� – तà¥�यसो भà¤� उजà¥�यालो रङको नदिनू. कालो वा निलो रङको कपडा तयार पारिदिनू ताकि पछि पà¥�रयोगशालामा पनि लगाउन पाइयोसà¥�। वारà¥�सामा केटीहरूलाई विशà¥�वविदà¥�यालय पà¥�रवेश थिà¤�न। मानà¥�याका दाइ विशà¥�वविदà¥�यालय भरà¥�ना भà¤�। मानà¥�या र मानà¥�याको दिदीको इचà¥�छा थियो पेरिस गà¤�र पढà¥�ने। तर पेरिसको खरà¥�च त परै जाओसà¥� यातà¥�राको लागि पनि पैसा थिà¤�न उनीहरूसà¤�ग। शà¥�री सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�काको आमà¥�दानीले बसà¥�न र खानलाई पनि मà¥�सà¥�किल थियो। à¤�क से à¤�क पà¥�रतिभाशाली तर न पढà¥�न पाà¤�का छनà¥� न कà¥�नै रोजगार नै। बचà¥�चाहरूलाई टà¥�यà¥�सन पढाà¤�र पैसा बचत गरà¥�ने र पेरिस गà¤�र पढà¥�ने सपना बà¥�नेका थिà¤� यी दिदीबहिनीले। तर तà¥�यो सोचे जसà¥�तो थिà¤�न – भà¥�यागà¥�ताको धारà¥�नी पà¥�गà¥�ने लकà¥�षण देखिà¤�न। वारà¥�सामा भूमिगत विशà¥�वविदà¥�यालय पनि चलेको थियो। तà¥�यसमा केटीहरू पढà¥�न पाउà¤�थे। उनीहरूले तà¥�यसमा पढे पनि केही समय। तà¥�यो समाधान थिà¤�न। मानà¥�याको दिमागमा à¤�उटा कà¥�रा आयो – पालो पालो गरेर पढà¥�ने. पहिले दिदीले पढà¥�ने वहिनीले सहयोग गरà¥�ने. अनि दिदीको पढाइ सकà¥�किà¤�पछि वहिनीले पढà¥�ने दिदीले सहयोग गरà¥�ने। यसमा केही भरथेग बाबà¥�ले गरà¥�ने भà¤�। सलà¥�लाहअनà¥�सार दिदी पेरिस पà¥�गिनà¥�. वहिनी à¤�उटा धनी कृषकको घरमा परिवारिक शिकà¥�षिकाको रूपमा वारà¥�साबाट धेरै टाढा गाउà¤�मा पà¥�गिनà¥�। उनको पारिशà¥�रमिक थियो वारà¥�षिक पाà¤�च सय रà¥�बल अरà¥�थात मासिक ४० रà¥�बल चानचà¥�न। à¤�नà¥�डै आधाजति त पेरिस पठाउनà¥�परà¥�थà¥�यो दिदीको सहयोगको लागि। बाà¤�की २० रà¥�बलले आफà¥�नो सबै खरà¥�च पà¥�रà¥�याउनà¥�परà¥�थà¥�यो उनले। लà¥�गा किनà¥�ने. घà¥�मà¥�न जाने. वारà¥�सा आउने यी कà¥�राको लागि धेरै अघिदेखि योजना बनाउनà¥�परà¥�थà¥�यो र बचत गरà¥�दै जानà¥�परà¥�थà¥�यो। यतिसमà¥�म कि मानà¥�यासà¤�ग चिठीको लागि टिकट किनà¥�ने पैसा समेत हà¥�à¤�दैनथà¥�यो। यो बीचमा आफà¥�नो पढाइको भोक भने शानà¥�त पारà¥�ने पà¥�रयास गरिरहिनà¥� – समाजशासà¥�तà¥�र. इतिहास. साहितà¥�य पढेर। गरिब किसानका बचà¥�चाहरूको लागि निःशà¥�लà¥�क ककà¥�षा पनि सञà¥�चालन गरिनà¥�। यति गरेर यो घरमा उनले तीन वरà¥�ष बिताइनà¥�। जागिर सकà¥�किदाà¤� उनीसà¤�ग पैसा फिटिकà¥�क बचेको थिà¤�न। यो समयमा मानà¥�याको जीवनमा à¤�उटा घटना घटà¥�यो। रोजगारदाताको छोरासà¤�ग मानà¥�याको पà¥�रेम बसà¥�यो। तर विवाह गरà¥�न मानà¥�याको आरà¥�थिक अवसà¥�था बीचमा आयो। उनीहरू आफà¥�ना छोराले यसà¥�ती दरिदà¥�र केटीसà¤�ग विवाह गरोसà¥� भनà¥�ने चाहà¤�दैनथे। मानà¥�याको मनमा ठूलो चोट परà¥�यो। अरà¥�को तीन वरà¥�षसमà¥�म परà¥�खिनà¥� उनले तर केटाले आà¤�ट गरà¥�न सकेन। मानà¥�यालाई विवाह र पà¥�रेमसà¤�गै वितृषà¥�णा पलायो। पेरिस गà¤�र पढà¥�ने मरिसकेको इचà¥�छा बौरिà¤�र आयो उनमा। तà¥�यतिबेलासमà¥�म उनकी दिदीले पेरिसमै विवाह गरिसकेकी थिइनà¥�। दिदीले हात बढाइनà¥�। बसà¥�ने. खाने समसà¥�या समाधान भयो। दिदीलाई खरà¥�च पठाउनà¥� नपरेपछि पछिलà¥�लो तीन वरà¥�षको अवधीमा उनले केही बचत पनि गरेकी थिइनà¥� – पेरिस पà¥�गà¥�न. विशà¥�वविदà¥�यालयमा भरà¥�ना हà¥�न पà¥�गà¥�ने खरà¥�चसहित केही बाà¤�की पनि रहनà¥�थà¥�यो उनीसà¤�ग। यता उनका बाबà¥�ले पनि केही सहयोग गरà¥�ने बचन दिà¤�का थिà¤�। अनि मानà¥�या लागिनà¥� रेलको चौथो दरà¥�जाको टिकट काटेर पेरिसतिर। à¤�तिहासिक विशà¥�वविदà¥�यालय सोरà¥�बन (Sorbonne) मा भरà¥�ना भइनà¥� मानà¥�या। तर उनले ‘मानà¥�या’ को ठाउà¤�मा ‘मेरी’ लेखाइनà¥� आफà¥�नो नाम – मेरी सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का। दिदीभिनाजà¥� दà¥�बै डाकà¥�टर थिà¤�। र भिनाजà¥� राजनीतिमा चासो राखà¥�थे। मानिसको आवतजावत सà¥�वाभाविक रूपमा बढी हà¥�नà¥�थà¥�यो तà¥�यस घरमा। मेरीलाई à¤�कानà¥�त मिलिराखेको थिà¤�न पढà¥�नको लागि। फेरि तà¥�यहाà¤�बाट विशà¥�वविदà¥�यालय जाने आउने समय पनि बढी लागà¥�थà¥�यो। सोरà¥�बनको नजिकै à¤�उटा कोठा लिइनà¥�। उनको महिनाको बजेट थियो ४० रà¥�बल अरà¥�थात करिब १०० फà¥�रà¥�याङà¥�क। यतिले उनको सबै खरà¥�च पà¥�गà¥�नà¥�परà¥�थà¥�यो। असाधारण रूपले साधारण जीवन बाà¤�चà¥�न थालिनà¥� मेरी – बाहिर किनेर केही पनि नखाने. कतै नजाने. मनोरञà¥�जनमा भाग नै नलिने आदि। यसो गरà¥�दा उनलाई समय पनि पà¥�रससà¥�त भयो पढà¥�नको लागि। सादगीको à¤�उटा उदाहरण उनीसà¤�ग दà¥�ईवटा पà¥�लेट. à¤�उटा काà¤�टा. à¤�उटा चमà¥�चा. à¤�उटा चकà¥�कà¥�. à¤�उटा कप. à¤�उटा केटà¥�ली र तीनवटा गिलास मातà¥�र थियो। तीनवटा गिलास किनभने कहिलेकाहीà¤� दिदीभिनाजà¥� आà¤�को बेला चिया खाने तीनजना हà¥�नà¥�थे! खानेकà¥�रामा पनि सीमितता आयो। हपà¥�तौà¤� पाउरोटी र नौनी मातà¥�र खाने गरà¥�न थालिनà¥�। कहिले खाà¤�दै नखाने। तर पढि चाहिà¤� रहने। à¤�कचोटी त कलेजमै बहोस भइनà¥� मेरी कमजोरीले गरà¥�दा। दà¥�ःख र सङà¥�घरà¥�षलाई छिचोलà¥�दै उनले १८९३ मा भौतिकशासà¥�तà¥�रमा र १८९४ मा गणितमा सà¥�नातकोतà¥�तरको डिगà¥�री हाà¤�सिल गरिनà¥�। कम बोलà¥�ने. कम साथी बनाउने तर तीकà¥�षà¥�ण र दà¥�बà¥�ली केटीको रूपमा चरà¥�चित थिइनà¥� मेरी। रà¥�सी. पोल. जरà¥�मन. फà¥�रेनà¥�च र अङà¥�गà¥�रेजी यी पाà¤�च भाषा उनलाई आउà¤�थà¥�यो। पढाइ सकेर वारà¥�सा फरà¥�किने अनि बाबà¥�सà¤�गै बसà¥�ने उनको योजना थियो। तर तà¥�यसो हà¥�न सकेन। समयले उनीबाट धेरै कà¥�रा खोजेको थियो। पछिलà¥�लो डिगà¥�रीको परीकà¥�षा आउà¤�दै गरà¥�दा उनको भेट à¤�क असाधारण वà¥�यकà¥�तिसà¤�ग भयो। तिनको नाम थियो पिà¤�र कà¥�यà¥�री। पिà¤�र डाकà¥�टरका छोरा. डाकà¥�टरकै नाति थिà¤�। सोहà¥�र वरà¥�षमा सà¥�नातक र अठार वरà¥�षमा सà¥�नातकोतà¥�तरको डिगà¥�री लिà¤�का पिà¤�रले तà¥�यो बेलासमà¥�ममा भौतिकशासà¥�तà¥�रमा छà¥�टà¥�टै पहिचान बनाइसकेका थिà¤�। उनको विवाह गरà¥�ने विचार थिà¤�न। तर जब मेरीलाई भेटे. पिà¤�रलाई आफूले सोचेको जसà¥�तो केटी फेला पारेको बोध भयो। मेरी चाहिà¤� पोलà¥�यानà¥�ड छोडà¥�ने विचारमा थिइननà¥�। उनमा पोलà¥�यानà¥�डपà¥�रति विशेष लगाव थियो। पिà¤�रको मायाले उनलाई अनà¥�ततः पेरिसमै राखिछाडà¥�यो। विजà¥�ञानले à¤�उटा यसà¥�तो विरल जोडी पायो जसको योगदान सà¥�वरà¥�णाकà¥�षरले लेखिनेवाला थियो। मेरी सà¥�कà¥�लोदोवà¥�सà¥�का अब शà¥�रीमती कà¥�यà¥�री अरà¥�थात मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीको रूपमा परिवरà¥�तित भइनà¥�। पिà¤�र à¤�उटा सà¥�कà¥�लमा पढाउà¤�थे। तà¥�यहीà¤� उनको पà¥�रयोगशाला पनि थियो। तà¥�यसताक उनको चासो चà¥�मà¥�बकीय गà¥�ण र सà¥�फटिक (crystal) संरचनामा थियो। मेरीको करले उनले विदà¥�यावारिधी पनि गरे। अनि पिà¤�रको करले मेरीले पनि विदà¥�यावारिधीको लागि दरà¥�ता गरिनà¥�। तà¥�यो बेलासमà¥�म संसारमै विजà¥�ञानमा विदà¥�यावारिधी गरà¥�ने कà¥�नै महिला थिà¤�ननà¥�। अरà¥�कोतिर विजà¥�ञानको दà¥�नियाà¤�मा दà¥�ईवटा ठूला घटना घटेका थिà¤�। १८९५ मा à¤�कà¥�स-किरण (X-ray) पतà¥�ता लागेको थियो। जरà¥�मनीका विलà¥�हेलà¥�म रोनà¥�टजेनले टङà¥�सà¥�टेन धातà¥�लाई तीवà¥�र गतिको इलेकà¥�टà¥�रोनले हिरà¥�काउà¤�दा नितानà¥�त नयाà¤� पà¥�रकृतिको किरण पैदा भà¤�को थियो। जसलाई à¤�कà¥�स-किरण नाम दिà¤�का थिà¤� उनले। तà¥�यसको à¤�क वरà¥�षपछि हेनरी बेकà¥�विरलले यà¥�रानियम धातà¥�मा अरà¥�कै पà¥�रकारको किरण पतà¥�ता लगाà¤�का थिà¤�। यसको बारेमा थप जानकारी थिà¤�न. बेकà¥�विरल किरण भनेर जानिनà¥�थà¥�यो यसलाई। मेरीले यही बेकà¥�विरल किरणमाथि सोध गरà¥�ने निरà¥�णय गरिनà¥�। पà¥�रयोगशालामा पिà¤�र à¤�कातिर. मेरी अरà¥�कोतिर आ-आफà¥�ना पà¥�रयोग गरिरहेका हà¥�नà¥�थे। पà¥�रयोगको कà¥�रममा मेरीले नयाà¤� नयाà¤� कà¥�रा देखà¥�न थालिनà¥�। यà¥�रानियमबाट निसà¥�केको तà¥�यो किरण वासà¥�तवमा तà¥�यसको पारमाणविक गà¥�ण नै हो भनà¥�नेमा उनलाई यकिन भयो। अà¤� कà¥�रानà¥�तिकारी कà¥�रा त के भने यà¥�रानियम ततà¥�व रहेको तà¥�यो खनिजमा तà¥�यसà¥�तै किरण पैदा गरà¥�ने अहिलेसमà¥�म पतà¥�ता नलागेको तर यà¥�रानियमभनà¥�दा शकà¥�तिशाली अरू पनि ततà¥�व छ भनà¥�नेमा पनि उनलाई विशà¥�वास लागà¥�न थालà¥�यो। मेरीको पà¥�रयोगबाट पà¥�रभावित भà¤�र पिà¤�र पनि आफà¥�नो पà¥�रयोग छोडेर यसैमा संलगà¥�न भà¤�। पिà¤�रको लामो अनà¥�भव. तीकà¥�षà¥�ण दिमाग र जà¥�ञानले मेरीको अनà¥�सनà¥�धानलाई धेरै फाइदा पà¥�रà¥�यायो। अनि १८९८ मा कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीले नयाà¤� किरणको असà¥�तितà¥�व पà¥�रमाणित गरे र यसको नाम राखे रेडियोधरà¥�मी किरण (radioactive ray)। रेडियोधरà¥�मी किरणको लागि सà¥�विडेनसà¥�थित नोबेल à¤�केडेमीले १९०३ मा हेनरी बेकà¥�विरल र कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीलाई संयà¥�कà¥�त रूपमा भौतिकशासà¥�तà¥�रमा नोबेल पà¥�रसà¥�कारले समà¥�मान गरà¥�यो। भौतिकशासà¥�तà¥�रमा विदà¥�यावारिधी गरà¥�ने पहिलो महिला पनि भइनà¥� मेरी कà¥�यà¥�री। यो घटना सà¥�वयंमा कà¥�रानà¥�ति थियो। रेडियोधरà¥�मी किरणलाई ततà¥�वको पारमाणविक गà¥�णको रूपमा सà¥�थापित गरिसकेपछि कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीले अरà¥�को दà¥�ईवटा नयाà¤� ततà¥�व पतà¥�ता लगाà¤�। à¤�उटाको नाम मेरीले आफà¥�नो मातृभूमि पोलà¥�यानà¥�डको नामबाट पोलोनियम राखिनà¥�। अà¤� शकà¥�तिशाली अरà¥�को ततà¥�वको नाम रहà¥�यो रेडियम। तर उनीहरूसà¤�ग भà¤�को थोरै खनिजबाट पोलोनियम र रेडियम छà¥�टà¥�टयाउन सकिने थिà¤�न। खनिज किनà¥�न उनीहरूसà¤�ग पैसा पनि थिà¤�न। फà¥�रानà¥�स सरकार वा कसैले सहयोग गरà¥�ने समà¥�भावना पनि थिà¤�न। भागà¥�यवश उनीहरूलाई à¤�क टन खनिज असà¥�टà¥�रियाबाट निःशà¥�लà¥�क पà¥�रापà¥�त भयो। पà¥�रयोगशालाको समसà¥�या छà¥�टà¥�टै थियो। पिà¤�रको सà¥�कà¥�लको बाहिर à¤�उटा छापà¥�रोमा सामानà¥�य पà¥�रयोगशाला खडा भयो। र तà¥�यहीà¤� मेरीले बरà¥�षौà¤� लगाà¤�र à¤�कटन खनिजलाई पà¥�रसोधन गरेर जमà¥�मा à¤�क गà¥�रामको दश भागको à¤�क भाग (decigram) रेडियम निकालिनà¥� कà¥�लोराइड लवणको रूपमा! शà¥�दà¥�ध रेडियम त उनले १९०७ मा मातà¥�र निकालà¥�न सकिनà¥�। यी पà¥�रयोगहरूसà¤�गसà¤�गै धेरै कà¥�रा घटित हà¥�à¤�दै थिà¤�। यà¥�रानियम र यी नयाà¤� ततà¥�वहरू रेडियोधरà¥�मी किरण छोडà¥�ने कà¥�रममा विसà¥�तारै कà¥�षयीकरण हà¥�à¤�दै जानà¥�छनà¥� र कालानà¥�तरमा अरà¥�को ततà¥�वको रूपमा परिणत हà¥�नà¥�छनà¥� भनà¥�ने कà¥�रा थाहा भयो। विजà¥�ञानमा यो ठूलो कà¥�रानà¥�ति थियो। जैविक पदारà¥�थ मातà¥�र होइन अजैविक पदारà¥�थको पनि कà¥�रमविकासको कà¥�रा यसले सà¥�थापित गरà¥�यो। अरà¥�कोतिर रेडियमबाट निसà¥�कने किरणले जीवित कोषलाई पà¥�रभावित पारà¥�ने कà¥�रा पनि पतà¥�ता लागà¥�यो। पिà¤�रले यो किरण आफà¥�नो नाङà¥�गो पाखà¥�रामा थापे। यसले डढाà¤�को मासà¥� र छाला विसेक हà¥�न महिनौà¤� लागà¥�यो। मेरीले टेसà¥�टटà¥�यà¥�बमा बनà¥�द रेडियमको किरण आफà¥�नो हातमा थापिनà¥�। यसले कà¥�यानà¥�सरजसà¥�ता रोगको उपचार गरà¥�ने कà¥�यà¥�रीथेरापी विधिको भà¥�रà¥�ण पनि विकास गरà¥�यो। यो बीच कà¥�यà¥�री दमà¥�पतà¥�तिलाई दà¥�ई पà¥�तà¥�री पà¥�रापà¥�त भयो – १८९७ र १९०४ मा। जेठी छोरी इरेन जोलिओट-कà¥�यà¥�रीको जीवन पनि विजà¥�ञानमै वितà¥�यो। पà¥�रयोगशालामा कृतà¥�रिम रेडियोधरà¥�मी ततà¥�व निरà¥�माणको लागि जोलिओट-कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीलाई रसायन शासà¥�तà¥�रमा १९३५ को नोबेल पà¥�रसà¥�कार पà¥�रापà¥�त भयो। कानà¥�छी छोरी à¤�भ कà¥�यà¥�री अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय सà¥�तरको पतà¥�रकार. लेखक बनिनà¥�। यो पछिको कà¥�रा भयो। तर कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीलाई अभाव र गरिबीले चाहिà¤� छोडेन। खà¥�याति अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय थियो; अनà¥�सनà¥�धान गरà¥�ने पà¥�रयोगशाला थिà¤�न। फà¥�रानà¥�स सरकारको कà¥�नै सहयोग थिà¤�न। विशà¥�वविदà¥�यालयले हकà¥�की सà¥�वभावका पिà¤�रलाई पà¥�राधà¥�यापकमा नियà¥�कà¥�ति दिन चाहिरहेको थिà¤�न। तर कà¥�यà¥�री दमà¥�पतीले भने रेडियम र यसलाई छà¥�टà¥�याउने रसायनिक पà¥�रकà¥�रियाको à¤�कसà¥�वाधिकार (patent rights) आफूहरूमा राखà¥�न चाहेननà¥�. सारà¥�वजनिक गरिदिà¤�। नतà¥�र उनीहरू असाधारण रूपले धनी हà¥�न सकà¥�थे। बलà¥�ल बलà¥�ल १९०५ मा सोरà¥�बनले पिà¤�रलाई पà¥�राधà¥�यापकको हैसियत पà¥�रदान गरà¥�यो। तर मेरीको भागà¥�यमा ठूलो पीडा बाà¤�की नै रहेछ। १९०६ को अपà¥�रिल १९ तारिख पेरिसको साà¤�घà¥�रो सडकमा हिà¤�डà¥�दै गरेका पिà¤�रलाई तीवà¥�र गतिको घोडागाडीले ठकà¥�कर दियो। दà¥�रà¥�घटनामा पिà¤�रको टाउको फà¥�टà¥�यो र यी खà¥�यातिपà¥�रापà¥�त वैजà¥�ञानिकको मसà¥�तिषà¥�क सडकमा छरपषà¥�ट भà¤�र छरियो। यसको बजà¥�रपात मेरीलाई असहà¥�य थियो। तिनले à¤�कैचोटी पति. साथी. शिकà¥�षक. सहयोगी सबै कà¥�रा गमाइनà¥�। आठ वरà¥�ष र १६ महिनाका छोरीहरू. फà¥�रानà¥�सको पà¥�रवासी जीवन. वैजà¥�ञानिक सपना. रेडियमको कà¥�रा अनि गरिबी मातà¥�र साथमा थिà¤�। सोरà¥�बनले मेरीलाई पिà¤�रको ठाउà¤�मा नियà¥�कà¥�ति दियो। पिà¤�रको à¤�उटा सपना थियो उतà¥�कृषà¥�ट पà¥�रयोगशाला। तà¥�यो सिङà¥�गै बाà¤�की थियो। विदेशी र महिला भà¤�कै कारणले उनलाई धेरै हनà¥�डर र अपमान पनि पà¥�रापà¥�त भयो। उदास र भावशूनà¥�य अनà¥�हारको साथ मेरीले अनà¥�सनà¥�धान. अधà¥�यापन र परिवारलाई घचेटà¥�दै लगिनà¥�। १९११ मा नोबेल à¤�केडेमीले रेडियमको लागि रसायन शासà¥�तà¥�रको नोबेल पà¥�रसà¥�कार पनि दियो। अरà¥�कोतिर यà¥�रोपमा यà¥�दà¥�धको वातावरण विकास हà¥�à¤�दै थियो। १९१४ मा पà¥�रथम विशà¥�वयà¥�दà¥�धको सà¥�रà¥�वात भइछाडà¥�यो। जरà¥�मनीको आकà¥�रमण पेरिसमा पनि आइपà¥�गà¥�यो। यà¥�दà¥�धकालमा मेरी कà¥�यà¥�रीले आफà¥�नो वैजà¥�ञानिक जà¥�ञानको ठूलो पà¥�रयोग गरिनà¥�। à¤�कà¥�स-किरण उपकरणहरू राखेर मोबाइल गाडीहरू दौडाउà¤�दै मेरीले मानवताको ठूलो सेवा पà¥�रà¥�याइनà¥�। गोली लागेर घाइते भà¤�काहरूको उपचारमा मेरीको योगदानले अनà¥�ततः औषधीविजà¥�ञानमा रेडियोलोजी शाखालाई जनà¥�मायो। मानवतावादी योगदानको कदर गरà¥�दै मे १५. १९२२ मा राषà¥�टà¥�रसंघले सरà¥�वसमà¥�मतिबाट उनलाई अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय बौदà¥�धिक सहयोग समितिको सदसà¥�यमा मनोनयन गरà¥�यो। यà¥�दà¥�धअगाडि पेरिसमा रेडियम अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�र सà¥�थापना भà¤�को थियो। यà¥�दà¥�धपशà¥�चात मेरीको दैनिकी थियो पिà¤�रको सपनाबमोजिम सà¥�थापना भà¤�को पà¥�रयोगशाला रहेको यो अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�रको निरà¥�देशन. अनà¥�सनà¥�धान र सोरà¥�बनमा अधà¥�यापन। अनà¥�तरराषà¥�टà¥�रिय खà¥�याति पनि उरà¥�लिà¤�र आयो। तर उनको सादगीमा कà¥�नै अनà¥�तर आà¤�न। लगाउने लà¥�गा उही र उसà¥�तै थियो। आय सà¥�धà¥�रिà¤�को थियो। तर पनि ठूलो पसलमा भितà¥�र छिरà¥�न अà¤�ै पनि डराउà¤�थिनà¥�! उनको खà¥�याति यतिसमà¥�मको थियो कि मानिसहरूले उनलाई चिठी लेखà¥�दा पूरा ठेगाना लेखà¥�नà¥� परà¥�दैनथà¥�यो – मà¥�याडम कà¥�यà¥�री-पेरिस. मà¥�याडम कà¥�यà¥�री-वैजà¥�ञानिक. मà¥�याडम कà¥�यà¥�री-फà¥�रानà¥�स! तर मेरी सारà¥�वजनिक चरà¥�चा र पà¥�रसिदà¥�धीबाट सधैà¤� पर पर रहिरहिनà¥�। à¤�उटा अनौठो वà¥�यङà¥�ग के समेत हà¥�न पगà¥�यो भने रेडियम पतà¥�ता लगाउने यी वैजà¥�ञानिकको अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�र रेडियमको अभाव à¤�ेलिरहेको थियो। यो जानकारीले मरà¥�माहत à¤�क अमेरिकी महिला पतà¥�रकारको अभियानबाट अमेरिकी महिलाहरूको तरà¥�फबाट मेरीले à¤�क गà¥�राम रेडियम उपहार पाइनà¥� जसको मूलà¥�य १९२१ मा à¤�क लाख अमेरिकी डलर थियो। अमेरिकी राषà¥�टà¥�रपति हारà¥�डिङको हातबाट मेरीले यो रेडियम संसà¥�थाको नाममा गà¥�रहण गरिनà¥�। मेरीले आफà¥�नै सकà¥�रियतामा वारà¥�सामा पनि रडियम अनà¥�सनà¥�धान केनà¥�दà¥�र सà¥�थापित गरिनà¥� जसको लागि फेरि अमेरिकी महिलाहरूसà¤�ग गà¥�हार मागिनà¥� à¤�क गà¥�राम रेडियम उपलबà¥�ध गराउन। पिà¤�रको अनà¥�पसà¥�थितीमै सही मेरीले पिà¤�रको सपना पूरा चाहिà¤� गरिनà¥�। मेरीको सलà¥�लाह. सà¥�à¤�ाव र निरà¥�देशन पà¥�रापà¥�त गरà¥�नको लागि विदà¥�यारà¥�थीहरू संसारको कà¥�ना कà¥�नाबाट आउने कà¥�रम बढà¥�दै रहà¥�यो। कम से कम पोलà¥�यानà¥�डको à¤�कजनालाई छातà¥�रवृतà¥�ति दिलाउन उनको हर पà¥�रयास हà¥�नà¥�थà¥�यो। कदाचितà¥� तà¥�यसो हà¥�न सकेन भने उनी आफà¥�नै पैसा तà¥�यसमा लगाउà¤�थिनà¥� पोलà¥�यानà¥�डको विदà¥�यारà¥�थीको लागि। विजà¥�ञानमा महिलाहरूलाई सधैà¤� पà¥�रोतà¥�साहित गरà¥�थिनà¥� उनी। उनको पà¥�रवचन सà¥�नà¥�न विदà¥�यारà¥�थी मातà¥�र होइन सरà¥�वसाधारण मानिसहरू पनि आकरà¥�षित हà¥�नà¥�थे। पà¥�रयोगशालाभितà¥�रै रमाउने र विशà¥�राम गरà¥�न नचाहने उनलाई आफà¥�नै सिरà¥�जना रेडियमले चाल नपाउने गरी खाइसकेको थियो। उनी आफूलाई बिरामी देखाउन भने चाहनà¥�न थिनà¥�। हाडेमासी (bone marrow) ले रकà¥�तकोषहरू बनाउन छोडिसकेको थियो। १९३४ को जà¥�लाई ४ का दिन यही रहसà¥�यमय रोगको कारणले उनको मृतà¥�यà¥� भयो। (यो रोगलाई पछि लà¥�यà¥�केमिया भनेर जानियो।) रेडियम र रेडियोधरà¥�मी किरणहरूले उनका औà¤�लाहरूलाई छिया छिया त पहिले नै पारिसकेको थियो। आफू जोखिममा परे पनि आफà¥�ना विदà¥�यारà¥�थीहरू सबैलाई सावधानीको शिकà¥�षा दिन भने उनी कहिले पनि चà¥�किननà¥�। रहसà¥�यमय रेडियोधरà¥�मी किरणको आयà¥� पनि रहसà¥�यमय नै हà¥�à¤�दोरहेछ। उनका पोशाक. नोटबà¥�क आदिबाट अà¤�ै पनि यी किरणहरू निसà¥�किरहेका छनà¥�। उनले पà¥�रयोग गरेका यी सामानहरू अहिले सà¥�रकà¥�षा कवचभितà¥�र कैद छनà¥�। उनको नोटबà¥�क हेरà¥�न चाहने वà¥�यकà¥�ति विशेष à¤�पà¥�रोन लगाà¤�र मातà¥�र नोटबà¥�कसमà¥�म पà¥�गà¥�न पाउà¤�छ। उनको मृतà¥�यà¥�मा अलà¥�बरà¥�ट आइनà¥�सटाइनले गरेको टिपà¥�पणी यसà¥�तो थियो – आजसमà¥�म खà¥�यातिले भà¥�रषà¥�ट नगरेको à¤�उटै वà¥�यकà¥�ति मà¥�याडम कà¥�यà¥�री मातà¥�र हà¥�नà¥�। à¤�कसय à¤�कचालीस वरà¥�ष पहिले आजकै दिन अरà¥�थात नोभेमà¥�बर ७ तारिखका दिन जनà¥�मेकी यी मानवतावादी महान वैजà¥�ञानिक मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीपà¥�रति हारà¥�दिक शà¥�रदà¥�धासà¥�मन! तपाईà¤�को टिपà¥�पणीले हामà¥�रो सङà¥�कà¥�चनता देखाउà¤�छ। मेरी कà¥�यà¥�रीको यो २१०० शबà¥�दको जीवनी लेखà¥�â€�नको लागि कà¥�नै किताब नै सारà¥�नà¥�परà¥�छ भनà¥�ने तपाईà¤�को धारणासà¤�ग मलाई अचमà¥�म लागà¥�यो। यो साधारण जीवनी हो। अनि तपाईà¤�लाई थाहा छ मेरी कà¥�यà¥�रीको कतिवटा जीवनी लेखिà¤�को छ? नेपालीमा कà¥�नै कà¥�रा लेखिनà¥� सारà¥�नà¥� बाहेक केही हà¥�à¤�दैन भनà¥�ने तà¥�चà¥�छ मानसिकताबाट नेपाली कहिले मà¥�कà¥�त हà¥�ने? बरà¥� मलाई बताउनà¥�सà¥� न यो कà¥�न किताबबाट जसà¥�ताको तसà¥�तै भयो? बकमà¥�फà¥�सà¥�से कà¥�रा र अपमानित गरà¥�ने मनसायबाट कà¥�नै कà¥�रा लेखà¥�â€�नà¥�को कà¥�नै सार छ? हà¥�न त मलाई यो जवाफ लेखà¥�â€�ने मन थिà¤�न। तर किताबबाट सारेको भनेको भà¤�र मातà¥�र मलाई लेखà¥�â€�न मन लागेको हो। लेखकीय मरà¥�यादा र नैतिकता मलाई पनि थाहा छ भनà¥�ने यहाà¤�ले विचार गरà¥�नà¥�परà¥�ने हो। अनि plagiarism भनेको के हो भनà¥�ने मलाई रामà¥�ररी थाहा छ। अरà¥�को कà¥�रा कà¥�नै दैनिक पतà¥�रिकाहरूमा सामानà¥�य चिनारीमूलक परिचय दिà¤�दा कसà¥�तो खालको reference दिने जानकारी पाउन सके हà¥�नà¥�थà¥�यो कि! अब मà¥�याडम कà¥�यà¥�रीका यी यी जिवनीहरू पà¥�रकाशित भà¤�का छनà¥� भनेर लेखà¥�â€�ने? कि मैले पढेका यी यी कà¥�राहरू हà¥�नà¥� भनेर लेखà¥�â€�ने? किताब को सरà¥�ने भनà¥�ने हà¥�बहà¥� सरà¥�ने भनà¥�ने कà¥�रामातà¥�र होइन. तपाईं को लेखमा यसत कà¥�राहरà¥� छन जà¥�न कà¥�रा न तपाईं नै पà¥�रमाणित गरà¥�न सकà¥�नà¥�हà¥�नà¥�छ न म नै सकà¥�छà¥� र। à¤�उटा सरल मानà¥�छे शाहअजै गरà¥�न नसकà¥�ने कà¥�रा पतà¥�यौनगारà¥�हो हà¥�नà¥�सकà¥�कà¥�छ। तपाईंको लेख ईतिहास मा आधारइत छ। सबै ईतिहास म लेखेको à¤�उटै हà¥�à¤�दैन र सचो नै हà¥�नà¥�छ भनà¥�ने पनि हà¥�à¤�दैन। तà¥�यसैले reference दिदा तपाईंको लेख को सà¥�तर अà¤� बढà¥�छ भने मेरो मनà¥�साय हो।बरà¥�न यो बरà¥�नेले फेरि जानà¥�ने भइटोपलà¥�योयसो कà¥�रा बà¥�à¤�à¥�दा विदेशको कà¥�न चाहिà¤� यà¥�निभरà¥�सिटीमा नेपालाà¤� जसà¥�तो चोरेर थेसिस लेखेकोमा सजाय पाà¤�को मानà¥�छे जसà¥�तो छबà¥�लग लेखà¥�दा पनि र सामानà¥�य लेख लेखà¥�दा पनि रिफरेनà¥�स दिइà¤�दैन. à¤�केडेमिक पà¥�राकà¥�टिसमा मातà¥�र हो रिफरेनà¥�स दिनेतà¥�यति त जà¥�ञान छैन रहेछअनि सà¥�रà¥�को कमेनà¥�टमा किताबको पूरै सरर राखà¥�â€�ने भनेर भनेका छौआफूले बोलेको कà¥�रा पà¥�रमाणित गरल भन यो लेख कà¥�न किताबबाट सरर सारिà¤�को छयदि पà¥�रमाणित गरà¥�न सकà¥�दैनौà¤� भने माफी मागबढà¥�ता जानà¥�ने भà¤�र बोलà¥�ने हैन बरà¥�न जी. तपाईं ले सोधà¥�न खोजà¥�नà¥� भà¤�को कà¥�रा त ठिकै थियो तर सोधाई चहिन चाà¤�ही अली ठाडो भयो। अलरà¥�क जी ले लेखà¥�नà¥�नà¥� भà¤�को कà¥�र जहाà¤� समà¥�म मैले पढेको र सà¥�नेको छà¥�. à¤�कदम ठीक छ। हरेक ईतिहास का बिभिनà¥�न पाटा हरà¥� हà¥�नà¥�छन र हरेक मा आ-आ बिचार हà¥�नà¥�छन। म पनि सोबोरà¥�न यà¥�निभरà¥�सिटी नजिकै को यà¥�निभरà¥�सिटी बाट पढाई सकेको बà¥�यकà¥�ती हà¥�à¤� र मैले तà¥�यहाà¤� हà¥�à¤�दा यो लेख मा लेखेको पà¥�रायजसो कà¥�रा तà¥�यहाà¤� को पà¥�रोफेसर र बà¥�जà¥�रà¥�क बाट सà¥�नेको हà¥�à¤�। अलरà¥�क जी लाई à¤�ती रामà¥�रो लेख को लागि धेरै धेरै धनà¥�यवाद। मेडम कà¥�यूरी संसार की जà¥�योति हà¥�नà¥� भनà¥�नमा पनि थोरै हो । रेडीयमको पतà¥�तो लगाà¤�र संसारलाई गà¥�ण लगाà¤�की छिनà¥� । चाहे तà¥�यो निकै महङà¥�गो कीन नहोसà¥� । उनीले त केवल वसà¥�तà¥� पतà¥�ता लगाउनà¥� थियो लगाईन तर तà¥�यसलाइ हरेक गरीब धनि सबै कà¥�यानà¥�सरका रोगीले पà¥�रयोग गरà¥�न सकà¥�ने परीपाटी आजको यà¥�गले गरà¥�न सकà¥�नà¥� पदरà¥�छ ।मानव धरà¥�म पनि यहीहो । भौतिक शासà¥�तà¥�रमा पनि रेडीयमले ठà¥�लो महतà¥�व राखà¥�दछ । इनि पà¥�रेरणाकी खानी लाई कहीले बिरà¥�सनà¥� हà¥�दैन । अरà¥�लक जी !!!याहालाई धेरै धेरै धनà¥�यबाद !यसरी नै यसà¥�तो किसिमको जà¥�ञान बरà¥�दक लेख पà¥�रसà¥�तà¥�त गरà¥�दै अनà¥�धकार भितà¥�र उजà¥�यालो को किरण छरिदिनà¥� होला र बेहोस माà¤� परेका हरà¥�लाई होश दिलाई दिनà¥� होला,निदाà¤�का हरà¥�लाई बिउà¤�ाइ दिनà¥� होला,अनी धन संपतà¥�ति बिना मानिश नै होइन भनà¥�ने सोच भà¤�का हरà¥�लाई “संपतà¥�ति जिउन को लागी हो,संपतà¥�ति को लागी जिउने होइन”भनà¥�ने पाठ सिकाउदै गरà¥�नà¥� होला!आफà¥�ले मातà¥�र खाà¤�र डकार मारà¥�दै हिडà¥�ने हरà¥� को त कमी छैन हामà¥�रो गलà¥�ली हरà¥�मा तर मैडम कà¥�यà¥�री जसà¥�ती मानिश को भीड़ माà¤� मानिश को असà¥�तितà¥�तà¥�व जोगाउने अरà¥� धेरै मैडम कà¥�यà¥�री को जरà¥�रत छ याहा !तà¥�यसकारण मैडम कà¥�यà¥�री लाइ सलूट मारà¥�दै वाहाको देन को आभार पà¥�रकट गरà¥�दै अरà¥�लक जी र माई संसार लाइ पनी धनà¥�यबाद!जà¥�योति कà¥�षेतà¥�री-बेलà¥�जियम अलरà¥�क जीतपाईं लाई बरà¥�न जी को कà¥�रा मा आपती नहà¥�नà¥� परà¥�ने हो. तपाईं सà¤�ग लेखà¥�ने कला छ. तà¥�यस लाई हामी सबै समà¥�मनà¥� गरà¥�६ौ तर यसà¥�को अरà¥�थ यो हैन कि तपाईं सबै कà¥�षेतà¥�र को जà¥�ञाता हà¥�नà¥�हà¥�नà¥�६अ। अकà¥�बसà¥�य पनि तपाईं ले लेख लेखà¥�दा खेरी अधिकारिक किताब वा पबà¥�लिकेसन बाट नै लेखà¥�नà¥�- सारà¥�नà¥� भà¤� को हो र सबै ले गरà¥�ने नै यही हो यहाà¤� समà¥�मा कि केही हद समà¥�म बैजà¥�ञानीक हरà¥� ले पनि यसो गरà¥�छनà¥� तर रेफेरेनà¥�स दिà¤�का हà¥�नà¥�छन यदी रेफेरेनà¥�स दिà¤�न भने चोरे को वा कतै बाट सारे कै बà¥�à¤�िनà¥�छ। अनà¥�त मा मेरो तपाईं à¤�उटा सà¥�à¤�ाब छ कि यसà¥�तो लेख हरà¥� लेखà¥�दा अधिकारिक किताब वा पबà¥�लिकेसन बाट लेखà¥�नà¥� होला ता कि तपाईं लाई रेफेरेनà¥�स दिन पनि सजिलो र पढà¥�ने लाई पनि विशà¥�वाशइलो अनà¥�यथा बिना रेफेरेनà¥�स को तपाईं को लेख मेरो संसार को बà¥�लग मा मातà¥�र सिमित भà¤�र रहनà¥�छ. जनà¥�समà¥�दय म उपà¥�योग हà¥�à¤�दैन र म लाई आशा छ कि तपाईं ले मेरो कमेनà¥�ट लाई साकारअतà¥�मक रà¥�प मा लिनà¥�हà¥�नà¥�छ। कमेनà¥�ट हरà¥� लाई साकारअतà¥�मक रà¥�प मा लिने बानी बासलà¥�नà¥� भयो भने म लाई पकà¥�क विशà¥�वाश छ भबिशà¥�य मा तपाईं नेपाल को तारा बनà¥�नà¥� हà¥�नेछ। चीयरà¥�स आफà¥�नो कला लाई गतिसिल राखà¥�नà¥� होला। अमरजी. तपाईà¤�को कà¥�रा पढेर मलाई à¤�नà¥� अचमà¥�म लागà¥�यो। मैले बरà¥�णजीको कà¥�रामा आपतà¥�ति जनाà¤�को भनà¥�दा पनि उहाà¤�को असभà¥�य. अशिषà¥�ट र अभदà¥�र शैली मलाई मन नपरेको हो पà¥�रषà¥�ट भनà¥�नà¥� परà¥�दा। र यहाà¤�लाई कसरी यसà¥�तो परà¥�न गयो मैले मलाई सबै कà¥�रा आउà¤�छ भनेर भनेà¤� भनेर। यो जीवनी यति सङà¥�कà¥�षिपà¥�त छ कि यो तपाईà¤�ले वेभसाइटहरूमा पनि पà¥�रशसà¥�त पाउनà¥�हà¥�नà¥�छ। यो कà¥�नै academic लेख होइन जसमा पà¥�रतà¥�येक कà¥�राको रेफरेनà¥�स दिनà¥�परà¥�छ। अनि यहाà¤�को कà¥�रा ” अकà¥�बसà¥�य पनि तपाईं ले लेख लेखà¥�दा खेरी अधिकारिक किताब वा पबà¥�लिकेसन बाट नै लेखà¥�नà¥�- सारà¥�नà¥� भà¤� को हो र सबै ले गरà¥�ने नै यही हो यहाà¤� समà¥�मा कि केही हद समà¥�म बैजà¥�ञानीक हरà¥� ले पनि यसो गरà¥�छनà¥�”। तपाईà¤� कà¥�न दà¥�नियाà¤�मा हà¥�नà¥�हà¥�नà¥�छ? मलाई तपाईà¤� पà¥�रति दया पलायो साà¤�चà¥�चिको भनà¥�नà¥�परà¥�दा। पà¥�रतà¥�येक कà¥�रालाई हà¥�न त मानà¥�छेले आफà¥�नो सापेकà¥�षमा नापà¥�ने हो. तपाईà¤�ले पनि तà¥�यही गरà¥�नà¥�भो। यसमा अचमà¥�म केही पनि छैन। तपाईà¤�लाई पृथà¥�वी नारायण शाहको जीवनी लेखà¥�â€�नà¥�परà¥�दा कतिवटा रिफरेनà¥�स चाहिनà¥�छ। तपाईà¤�ले भनेको कà¥�रा ठीक हà¥�à¤�दा हà¥�à¤�दै पनि यो कà¥�राले हामà¥�रो बौदà¥�धिक दरिदà¥�रताको यथारà¥�थता à¤�लà¥�काउà¤�छ। तपाईà¤� इनà¥�टरनेट चलाउनà¥�हà¥�नà¥�छ. मेडम कà¥�यà¥�रीको बारेमा सयौà¤� वेभसाइटहरू छनà¥�। यी सबैमा उनको जीवनका महतà¥�वपूरà¥�ण कà¥�राहरू उलà¥�लेख गरिà¤�का हà¥�नà¥�छनà¥�। फेरि यो अनà¥�सनà¥�धान होइन। तपाईà¤� र बरà¥�णजीलाई लागà¥�यो होला. मैले कà¥�नै à¤�उटा वेभसाइट. वा à¤�उटा किताव वा कà¥�नै à¤�उटा लेख अगाडि राखेर खà¥�रà¥� खà¥�रà¥� अनà¥�वाद गरेà¤�। यो चिनà¥�तनको र जà¥�ञानको तà¥�चà¥�छता वाहेक केही होइन। हामà¥�रो नेपालीहरूमा भà¤�को आफà¥�नो असकà¥�षमतामा सबै कà¥�रा नापà¥�ने। यो à¤�उटा सामानà¥�य जà¥�ञानको कà¥�राभनà¥�दा बढà¥�ता होइन। अनि माइसंसारमा मातà¥�र सीमित हà¥�ने भनà¥�ने जà¥�न कà¥�रा छ। मेरो कà¥�नै विशेष उदà¥�देशà¥�य नै छैन। यो à¤�उटा सामानà¥�य लहड हो लेखà¥�â€�ने। पतà¥�रपतà¥�रिकामा लेखेर सà¥�थापित हà¥�ने मेरो कà¥�नै उदà¥�देशà¥�य पनि छैन र तारा बनà¥�ने कà¥�नै सपना पनि छैन। जà¥�न मलाई जाà¤�गर हà¥�à¤�दैन र फà¥�रà¥�सद हà¥�à¤�दैन म लेखà¥�दिन। तपाईà¤�को कà¥�राले à¤�उटा कà¥�रा समà¥�à¤�ायो। दà¥�ई हपà¥�ता अगाडि मेरो à¤�उटा लेखमा SShakya नामका à¤�कजना टिपà¥�पणीकरà¥�ताले टिपà¥�पणी गरà¥�नà¥�भो बडो रमाइलो। उहाà¤�को शैली र पà¥�रसà¥�तà¥�तीकरण हेरà¥�दा लागà¥�थà¥�यो उहाà¤� कà¥�नै विदेशी विशà¥�वविदà¥�यालयमा पढेर विदेशतिरै काम गरà¥�दै हà¥�नà¥�हà¥�नà¥�छ। उहाà¤�ले लखà¥�नà¥�भयो - “फिजिकà¥�स र केमेसà¥�टà¥�रीका दà¥�ईचारवटा कà¥�लास लिà¤�का भरमा यà¥�निभरà¥�सको डिमिसà¥�टिफाइ गरà¥�न सकिà¤�दैन।” यो भनाइभितà¥�रको दमà¥�भता देखेर मलाई अचमà¥�म बनायो। उहाà¤�को लेखाइको सोà¤�ो अरà¥�थ के हो भने - तैà¤�ले दà¥�ईचारवटा कà¥�रा सà¥�नेको भरमा ठूलाठूला कà¥�रा गरà¥�ने? म विदेशमा बसेर विदेशमा बसेर त तà¥�यसà¥�तो गरà¥�न सकेको छैन। विदेशमा बसेर पढà¥�ने उहाà¤�जसà¥�ता केही (सबै होइन) मा यसपà¥�रकारको दमà¥�भ हà¥�नà¥� कà¥�नै अनौठो होइन हामà¥�रो जसà¥�तो सामाजिक सांसà¥�कृतिक परमà¥�परा भà¤�को ठाउà¤�मा। उहाà¤�ले के सोचà¥�न सकà¥�नà¥�भà¤�न भने नेपालमा धेरै कà¥�षमतावान मानà¥�छे छनà¥� (म छैन. तà¥�यसको मतलब यो होइन कि. यो बेनामी दà¥�नियाà¤�मा को कहाà¤� कà¥�न हैसियतमा छ भनà¥�ने कà¥�रा कसरी थाहा हà¥�नà¥�छ?)। के लेखà¥�दैछà¥� भनà¥�ने थाहा पाउनà¥� रामà¥�रो हà¥�नà¥�छ आफूलाई विदà¥�वान ठानà¥�ने मानà¥�छेले। र मलाई बरà¥�णजीको कà¥�रामा पनि तà¥�यही गनà¥�ध आयो। रिसरà¥�च मेथोडोलोजीको भरà¥�खर कà¥�लास लिà¤�को जसà¥�तो à¤�लà¥�को दिने तरिकाले लेखà¥�नà¥� उहाà¤�लाई सà¥�हाउà¤�दैनथà¥�यो। आफूलाई समà¥�मान गरà¥�न जानà¥�नà¥� उतà¥�कृषà¥�ट हो पहिला। यसà¥�तो लेखाइले उहाà¤�को उचाइ घटाउà¤�छ। आफूभितà¥�रको हीनतावोध पà¥�रकट गरà¥�नà¥�को केही तà¥�क छैन। पà¥�रशà¥�न सोधà¥�न त विभिनà¥�न पà¥�रकारले सकिनà¥�छ। र यहाà¤� यो लेख लेखेर मैले म विदà¥�वान छà¥� भनेर फूरà¥�ति गरà¥�न खोजेको पनि होइन. जà¥�न म छैन पनि। à¤�काà¤�क कà¥�यà¥�रीको जनà¥�मजयनà¥�तीको समà¥�à¤�ना भयो र धेरै अगाडिदेखि पढेका कà¥�राहरूको आधारमा र आफूले समà¥�à¤�े समà¥�म à¤�उटा सानोतिनो लेख बनाà¤�र छलफल र बाà¤�डचà¥�डको उदà¥�देशà¥�यले लेखिà¤�को हो। कà¥�नै सूचना आकसà¥�मिक रà¥�पमा (विशेष गरेर मिति र नाम) चाहिà¤�मा इनà¥�टरनेट छदैà¤�छ। अलरà¥�क जी,सानो मा पढेको कà¥�रा फेरी पढà¥�न पाउनà¥�दा खà¥�सà¥�सी लागà¥�यो। यसà¥�तै सनà¥�धà¥�है पढन पाइ राखौ। हà¥�न त ईनà¥�टरनेट र लाà¤�ेबà¥�रेरी मा सबै हà¥�नà¥�छ तर पनि आफà¥�नै भाषा मा सबै मिलाà¤�र लेखे को पढà¥�दा अरà¥�कै मजà¥�जा आउनà¥�छ।धरै पहिला राषà¥�टà¥�रपती को चà¥�नाव ताक हो कà¥�à¤�रे तपाईं ले à¤�उटा कमेनà¥�ट मा जाङर भये फेरी लेखौला (पà¥�रचनà¥�ड र भारत )को बारे मा भनà¥�नà¥� भà¤�को थियो तà¥�यो पढन पाइà¤�न। अब धेरै पानी खोला मा बगी सकà¥�यो शायद तà¥�यो पढà¥�न पाà¤�दैन होला।ठिकै छ अरà¥� à¤�सà¥�तै लेख पढà¥�न पाउ। *कृपया पà¥�रतिकà¥�रिया लेखà¥�दा सभà¥�य भाषामा लेखà¥�न अनà¥�रोध छ। * जथाभावी उपनाममा लेखिà¤�का पà¥�रतिकà¥�रियाहरà¥�ले सà¥�थान नपाउन सकà¥�छनà¥�। *नाम र ठेगानासहितका कमेनà¥�टले पà¥�राथमिकता पाउने छनà¥�। फरà¥�जी नाम. उपनाम र गलत इमेल लेखà¥�नेको कमेनà¥�ट पà¥�रकाशित नहà¥�न सकà¥�छ। *असभà¥�य भाषा र धाकधमà¥�की सहितका कमेनà¥�टको आईपी पà¥�रकाशित गरà¥�न सकिनेछ। *हिंसालाई बढावा दिने. विदà¥�वेश फैलाउने र निरंकà¥�शताको पकà¥�षपोषण गरà¥�ने पà¥�रतिकà¥�रियालाई सकेसमà¥�म सà¥�थान दिइने छैन। * पà¥�रतिकà¥�रिया पà¥�रकाशन गरà¥�ने कि नगरà¥�ने भनà¥�ने समà¥�बनà¥�धमा सबै निरà¥�णय गरà¥�ने अधिकार म आफैमा रहनेछ। * पà¥�रतिकà¥�रियामा वà¥�यकà¥�त विचारहरà¥�पà¥�रति मेरो सहमति-असहमति हà¥�नà¥�परà¥�छ भनà¥�ने छैन *पà¥�रतिकà¥�रिया सà¥�रà¥�मा मोडरेसनमा जाने भà¤�कोले पà¥�रकाशित हà¥�न केही समय लागà¥�नसकà¥�छ. दोहोरà¥�â€�याà¤�र लेखà¥�नà¥� जरà¥�री छैन Insurance in law and economics is a form of assay management primarily used to hedge against the risk of a contingent loss. Insurance is defined as the equitable transfer of the risk of a loss from one entity to another in transfer for a premium. An insurer is a company selling the insurance. The insurance rate is a factor used to cause the amount called the premium to be charged for a certain amount of insurance coverage. Risk management the practice of appraising and controlling assay has evolved as a discrete field of study and practice. In some comprehend we can say that insurance appears simultaneously with the appearance of human society. We know of two types of economies in human societies: money economies (with markets money financial instruments and so on) and non-money or natural economies (without money markets financial instruments and so on). The second write is a more ancient form than the first. In such an economy and community we can see insurance in the form of people helping each other. For example if a accommodate burns down the members of the community help build a new one. Should the same thing happen to one's neighbour the other neighbours must help. Otherwise neighbours will not receive help in the future. This write of insurance has survived to the show day in some countries where modern money economy with its financial instruments is not widespread (for example countries in the territory of the former Soviet Union). Turning to insurance in the modern comprehend (i e. insurance in a modern money economy in which insurance is part of the financial sphere) early methods of transferring or distributing risk were practiced by Chinese and Babylonian traders as long ago as the 3rd and 2nd millennia BC respectively. Chinese merchants travelling treacherous river rapids would distribute their wares across many vessels to limit the loss due to any single vessel's capsizing. The Babylonians developed a system which was recorded in the famous Code of Hammurabi c. 1750 BC and practiced by early Mediterranean sailing merchants. If a merchant received a give to fund his shipment he would pay the lender an additional sum in exchange for the lender's pledge to cancel the loan should the shipment be stolen.

Forex Groups - Tips on Trading

Related article:
http://www.mysansar.com/?p=3330

comments | Add comment | Report as Spam

Ic:5:65 Orpo 10-vuotias karjalaispoika Juhana Utkin suomalaisen sotilaspojan asussa. Oik holhooja ltn Hamara. Äänislinna ilm talvi 41/42Ic:5:85b 1 - 3 Kopio "Sotilaspoika" -lehd